| 0 | Photo | Interview # | Type | Science Name | Quechua Name according to specified source < > | Quechua Name according to Marieta Romero Alvarez <MRA> | Spanish Name | English Name | PMP page | Scientific Name | Scientific Name Synonyms | Family | Scientific Name Source | Parts Used | Qual-ity | Principal Comment | Comment 2 |
| 1 | Y | 8, 11, 12 | bot | Vs2 | achanqaray <ALX><RBD><PMP>; achankaray<RBD>;achanqaire<PMP>;achanqharai<PTP> | achanqaray{#8,11,12}; achanqayra{#8}{syn} | begonia <RBD> | begonia <ALX><RBD> | 297-299 | {#0 Begonia spp.; {#1} Begonia veitchii Hook.f.<cWF><cPL><CAA><JPT><PTP><CAA>; {#2} Begonia pleiopetala A.DC<cWF><PMP>; {#3} Begonia clarkei Hook.f.<cWF><ECP> |
{#2} Begonia pleiopetala A.DC.<cPL><PMP> | Begoniaceae | <RBD> | F | Photo matches B. veitchii ; produces a red dye; root used <RBD>. | ||
| 2 | N | 7 | bot | ? | achijway{#7) | Possible spellings; “yachijway”, “achijhau”, “achikway”, “achij” = (something to do with wind?) | |||||||||||
| 3 | N | 1, 9, 10 | bot | V | achiote <PMP> | achote, hojas de{#1,9,10} [achote = achiote] | 302-305 | {#1} Bixa orellana L.<cWF><cPL><PMP><PAP><CAP><PAA><DHL><JAA><TMP><PMD><ICC><UNT><CFP><UPM><EKQ><PMN><MAP><PFW><DPP><JDA><JHP><JTX><EEE><AMP><WCC><WMP> | Bixaceae | leaves = 1,9,10 | Medicinal <PMP>; "achiote" is more common than "achote" (which may be a misspelling). | ||||||
| 4 | Y | 2, 4, 8, 9, 14 | bot | Vg7s8 | achicoria <PMP> | achicoria{#2,4,8,9,14}<MRA> {syn}diente de león{#8,14}<MRA> | 299-302 | {#1} Picrosia longifolia D. Don<cWF><PAA><PMN><PFW><CO1><CO2><DPP><JHP><JPR><AMP>;{#2} Cichorium intybus L.<cWF><MTP><CAP><PMD><EMP>; {#3} Cichorium endivia L.<cWF><CAP>; {#4} Taraxacum campylodes G.E.Haglund<CWF><PEC><MTP><JDA>: {#5} Sonchus asper (L.) Hill<cWF><CAP>; {#6} Plantago barbata<cWF><ERC-N-Peru>; {#7} Crepis albida Vill.<cWF><JMM>; {#8} Werneria nubigena Kunth<cWF><PSP> | {#4-syn} Taraxacum officinale (L.) Weber ex F.H.Wigg<cWFL><PEC>: {#5-syn} Sonchus oleraceus Wall.<cWF><CAP>; {#7-syn} Hypochaeris taraxacoides Pourr. ex Steud.<cWF><JMM>; | Asteraceae (Compositae) | See medicinal <PMP>; leaves similar to dandelion. | ||||||
| 5 | N | 3, 12, 13, 14, 15, 16 | bot | Vg2s3 | ajenjo{3,12,13,14,15,16} <MRA> | wormwood | 78, 131, 156, 169, 264, 266 | {#1} Artemisia absinthium L.<cWF><PMP><DPP><ERC><JHC><JRP><JTR><PSP><ECP><EMP><ICC><WMC><WVP>; {#2} Artemisia sodiroi Hieron. ex Sodiro<cWF><ICC>; {#3} Ambrosia psilostachya DC.<cWF><DPP><JAA><JBS><JPR><JRH><JTR>; | {#3-syn} Ambrosia peruviana DC.<cWF><DPP><JAA><JBS><JPR><JRH><JTR> | Asteraceae (Compositae) | |||||||
| 6 | ? | 6, 9, 16 | bot | V | ahus <ALX><RBD> | ajo{#6,9,16}<MRA> | garlic | 78, 143, 156, 264. 266 | {#1} Alium sativum L.<cWF><PMP><CAP><PFW><PAA> | Amaryllidaceae | Many references found using DocFetcher software. | ||||||
| 7 | N | 12 | bot | V | awaymantu <ALX><RBD>; llumantu, aguaillumantu <PMP> | aguaymantu{#12} | aguaymanto | goldenberry; peruvian gooseberry | 78, 151 ,266, 309, 311 | {#1} Physalis peruviana L.<cWF><cPL><CFP><EKQ><PMP><JBC><DHL><JHP><AMP><UNT> | Solanaceae | C | |||||
| 8 | Y | bot | V | alwa<ALX><DICT>bot; ;akfar, alfa-alfa <PMP> | alwa | alfalfa<MRA> | alfalfa | 317 | {#1} Medicago sativa L.<cWF><cPL><RBD><PMP> | Fabaceae | ? | See uses <RBD><PMP>. | |||||
| 9 | N | 3, 16 | bot | V | alcanfor{#3,16}<MRA> {syn}alcanfor<TURING>; {syn}alcanforero<EMP> | {#1} Cinnamomum camphora (L.) J.Presl<cWF><cPL><EMP> | Lauraceae | Available as an essential oil commercially. Introduced tree. | |||||||||
| 10 | N | 7 | bot | V | alhucema{#7)<MRA> | lavender <GOO> | {#1} Lavandula angustifolia Mill.<cWF><cPL><NPM><JBS><JTR><JPR><PFW><PAA> | Lamiaceae | |||||||||
| 11 | Y? | 2, 6, 8, 11, 14 | bot | V | alqo kiska, espina de perro, anuch’api, hierba de alonso <PMP>; allqu kichka<WIK> | alqo kiska{#2,6,8,11,14} | {syn}amor seco{#11}<MRA>; amor seco; espino de perro<PMP> | cocklebur | 327-330 | {#1} Xanthium catharticum Kunth<cWF><cPL><PMP>; {#2} Xanthium spinosum L. <cWF><JMM> | Asteraceae (Compositae) | leaves, plant (not roots) | C | See photo at https://tinyurl.com/y6ndz6xm and match with Peru photo. | |||
| 12 | N | 11 | bot | Vg4s4*? | auja-auja<PMP> | {syn}amor seco{#11}<MRA> | 83, 138, 201, 372 also 715-719 | {#1} Bidens pilosa L.<cWF><cPL><PAA><PMN><MAP><PFW><CAP><DHL><DPP><JAC><JCD><JDA><JGM><JTX><PSP><PMD><AMP><UNT><WCC>; {#2} Desmodium adscendens (Sw.) DC.<cWF><JHC><PAP><CAP><DHL><RTP>; {#3} Erodium cicutarium (L.) L'Hér.<cWF><PMP>; {#4} Xanthium spinosum L.<cPL><cWF><PMT><DHL>: | {#1,2} Asteraceae (Compositae); {#3} Fabaceae | T | "amor seco" can refer to 4 other different species. < See interview #11 where <MRA> says “alqo kisko” and “amor seco” are the same, but not sure these are the same. | ||||||
| 13 | Y | 6, 7 | bot | V | k'ita anís<PMP> | pampa anis{#6} | {syn}anís silvestre = pampa anís {#7}; anis en grano{#7}<MRA> | dwarf marigold<DHL> | 614-616, 765-766 | {#0} Tagetes sp. (#1} Tagetes pusilla Kunth<cWF><cPL><DHL><PMP><PTP><PMT-species><AMP-species>: {#2} Tagetes praetermissa (Strother) H.Rob.<cWF><ECP> | {#1-syn} Tagetes pusilla Kunth<cWF><cPL><DHL><PMP><PTP><PMT-species><AMP-species>; {#2-syn} Vilobia praetermissa Strother<cWF><ECP> | {#1} Asteraceae (Compositae); {#2} Apiaceae | C | {#1} = “pampa anis” {#2} = “anis silvestre” {#1} more plausible (see photo = Tagetes); species also called “anis de la sierra”. | |||
| 14 | N | 1, 5, 6 | bot | V | apio <PMP>raqacha <ALX><RBD> (name for carrot) | apio{#1,5,6}<MRA> | celery-like | 357-359 | {#1} Apium graveolens L.<cWF><cPL><PMP><CAP><JAC><JBS><JDA><JEP><JHU><JMM><JPR><JSR><JTR><JTX><CPM><EMP> | Apiaceae | C | ||||||
| 15 | N | 8, 11 | bot | Vg3s6 | maich’a <PMP>; maych'a <ALX><RBD> | árnica{#8,11}<MRA> | arnica | 668-671 | {#0} Senecio spp.; {#1} Arnica montana L.<cWF><cPL><PAA><PFW><PMP><JBS><JTR><EMP>; {#2} Senecio otuscensis Cabrera<cWF><PAA><CAP>; {#3} Senecio pseudotites Griseb.<cWF><PFW><CAP><JAA><JMF>; {$4} Senecio rudbeckiifolius Meyen & Walp.<cWF><PMP><CPM>; {#5} Senecio richii A.Gray<cWF><WMP>; {#6} Achyrocline alata (Kunth) DC.<cWF><APP><JPT> | Asteraceae (Compositae) | C | ||||||
| 16 | N | 11 | bot | V | arrus <ALX><RBD> | arroz{#11}<MRA> | rice | 82, 139, 157, 236, 267 | {#1} Oryza sativa L.<cWF><cPL><PMP><PFW><CAP><DPP> | Poaceae (Gramineae) | See uses <RBD>. | ||||||
| 17 | Y | 7, 15 | bot | ?g1s2 | aya qarqo{#7}; ayaqarqu{#1,15} | tobacco? | 948-950 | {#1} Nicotiana rustica L.<cWF><?-photo> {?} Nicotiana glauca Graham<<cWF><cPL><PMP><DICT><?photo> | Solanaceae | C | Compare web photos - too wide at base and not smooth: Runi Simi dictionary” qarqo.- s. Expulsión, desalojo. Sinón: wikch'u. Pe.Aya: wischu, jarju. Pe.Jun: qalqa. Pe.S.Mar: wishchu; “aya” might mean power or spirit? or corpse? | Photos – leaf edges of tobacco are entire, not so much in photo. N. glauca has lanceolate leaves. More probable N. rustica. | |||||
| 18 | N | 10 | bot | ? | aya t’ika{#10} | "t'ika" = flowers or wild “aya” = muerto, cadaver, spirit: “tika” = Clot, fat, liquid sebum that when cooled solidifies. Molded and then hardened pasty substance, such as adobe, brick, tile, etc. | |||||||||||
| 19 | N | 6, 15 | bot | ? | alaya{#6,15} | “Ayala” is a common surname in Peru? | |||||||||||
| 20 | N | 16 | bot | V | aya kulis{#16} | {"kulis" from Quechua} = col, repollo | cabbage | 87,136, 156, 236, 267 | {#1} Brassica oleracea L..<cWF><cLP><DICT>57p<DICT-HTM><DICT-XLS> {#2} Brassica oleraceae var capitata | F | "kulis" = col (cabbage) ; “repollo” (cabbage)<DICT>; broccoli, kale, collards. | ||||||
| 21 | Y | 2 | bot | V | ayrampu <ALX><PMP> aryanpu <RBD> | ayrampo{#2} {syn}ayrampu | 83, 130, 210, 384-385 | {#1}Tunilla soehrensii (Britton & Rose) D.R. Hunt & Iliff<cWF><cPL><PMP><CPM><DICT>57p<DICT>298p<DICT>479p<DICT-HTM> | {#1-syn} Opuntia soehrensii Britton & Rose <cWF><PMP><CPM><RBD> (2?) Opuntia ficus-indica (L.) Mill.<cPL> | Cactaceae | fruit, cultivated for seeds | F | Small cactus red fruit used as a dye to color drinks. <RBD> | ||||
| 22 | N | 10 | bot | V | mullaca See https://elocuencia.org/mullaca-propiedades-medicinales-contraindicaciones/ | 726-729 | {#1}Muehlenbeckia volcanica (Benth.) Endl.<cWF><JMM><JQP><CPM><EBO><PMD><APP><PMA><AMP><UNT><WMP><PMP>; {#2}Gaultheria erecta Vent.<cWF><PAA><PFW><JAA><JPR><JTX>; {#3}Gaultheria myrsinoides Kunth <cWF><PMN><MPL><UNT>; {#4} Physalis angulata L.<cWF><PAP><DHL><DPP><WCC>; | {#2-syn>Pernettya prostrata (Cav.) DC.<cWF><PMN><UNT><MPL> | {#1} Poygonaceae; {#2,3} Ericaceae; {#4} Solanaceae; | F | "asma" = "asthma"<DICT>; “mullaka”: s.(bot) "mullaca (planta enredadera de terreno húmedo cuyos tallos sirven como soguilla, sus frutos pequeños, morados, dulces y un poco ácidos curan el escorbuto. | “mullaca” refers to more than 6 species in <CAP>, <DPP> & <JSS> | |||||
| 23 | N | 3, 8 | bot | V | balsamu<RBD><DICT><AULEX>kina kina, quina quina<PFW> | balsamo{#3}, balsamo de buda{#8}<MRA> | {#1} Myroxylon balsamum (L.) Harms<cWF><cPL><CAP><DHL><DPP><WMP> | Fabaceae | See various medical uses in <RBD>.. | ||||||||
| 24 | Y | 7, 9, 12, 13, 14, 16 | bot | Vg2s2 | ch'inkil (watercress) <RBD>; oqhururu<PMT> | berro{#14}, berros{#7,9,12,13,16}<MRA>; berro de agua | watercress | 385-388 | {#1} Nasturtium officinale R.Br.<cWF><cPL><PEC><PMN><PFW><PMP><JRP><CPM><EMP><MPL><AMP><UNT><WMC><Y-photo#687-689-white flowered>; [#2} Erythranthe glabrata (Kunth) G.L.Nesom <cWF> (re-classified in 2012 from Mimulus glabratus) | {#1-syn} Rorippa nasturtium-aquaticum (L.) Hayek<cWF><PAA><PFW><Y-photo#687-689-white flowered>; {#2-syn} Mimulus glabratus Kunth<cWF><PEC><PMT><PMP><ERC><JHC><UNT><Y-photo#684-686-yellow flowered> | {#1} Brassicacea; {#2} Phrymaceae | F | {#1} N. officinalis = “berro blanco”<PEC> & “oqoruru” – see comments <PMP> {#2} Mimulus glabratus = “berro amarillo”<PEC>. | <PMP> Notes: Acá tenemos un caso interesante. Roríppa ncisturtíum aquaOcum y Mimulus grabratus también se distinguen con los nombres de berro de flor blanca y berro de flor amarilla. La clasificación en macho y hembra tiene que ver directamente con esto. La flor amarilla se ve como más fuerte frente a la blanca y además el tamaño es más grande. Esto hace que le llamen también berro macho. Mimulus glabratus crece más en las alturas y generalmente se le conoce con el nombre oqoruro. | |||
| 25 | N | 9, 10, 14, 15, 16 | bot | V | kachipurawa <RBD> borraja, borragassa, borrachis <PMP> | borraja{#9,10,14}; borrajas#15,16} | borraja | 395-398 | {#1} Borago officinalis L.<cWF><cPL><PEC><PAA><POL><PFW><PMP><CO1><CO2><DPP><JAA><JAC><JBS><JGM><JHC><JPR><JQP><JTR><JTX><PSP><PMD><EMP><ICC><WHA><WMC><WVP> | Boraginaceae | leaves, branches, whole plant | C | |||||
| 26 | N | 8 | bot | V | betarraga <PMP> | betarraga{#8} = remolacha{#8}<MRA> | beet | 389-390 | {#1} Beta vulgaris L. <cWF><cPL><PMP><CPM><AMP><PP3> | Amaranthaceae (Chenopodiaceae) | leaves | ||||||
| 27 | ? | 7 | bot | V? | calabaza <PMP> | calabaza de culebra<{#7}<MRA> | snake gourd | 404-405 | {#1} Trichosanthes cucumerina L.<cWF>; {#2-?} Cucurbita ficifolia Bouché<<cWF>cPL><PMP> | Cucurbitaceae | fruit | ? | See for ID http://medplants.blogspot.com/2012/08/trichosanthes-cucumerina-chichinda.html | ||||
| 28 | N | 14 | bot | V | q'illu t'ika <ALX><WRU><RBD> uchuq'aspa <ALX> sunchu t'ika, uchu-uchu, q'ori sunchu <PMP> | caléndula{#14}<MRA>, maravilla, mercadela et al <PMP> | calendula | 405-408 | {#1} Calendula officinalis L.<cWF><cPL><PMP><PMT><IES><PTP><ECP><EBO><EMP><ICC><WVP> | Asteraceae (Compositae) | flower petals | C | |||||
| 29 | Y | 16 | bot | Vs3 | cámcer quora <PMC> <PMP> lossa-lossa <PMP> | cáncer q’ora | hierba de cáncer{#16}<MRA> | 162, 182, 238, 561-563, 652, 1011-1012 | {#0} Stachys spp.; {#1} Stachys herrerae Epling<cWF><PMP><JMM><PTP><NPM><Y-photo-?>; {#2} Stachys bogotensis Kunth<cWF><PMP><MPL?>; {#3} Stachys pusilla (Wedd.) Briq.<cWF><PMP><EBO><?-photo>; {#4} Guilleminea densa (Willd. ex Schult.) Moq.<cWF><cPL><PMP><N-photo>; | {#1,2,3} Lamiaceae; {#4} Amaranthaceae | F | May also refer to Stachys herrerae or S. bogotensis <PMP> See comment. | <PMP>p238 Stachys herrerae con nombre común de “asnaq” “verbena” o “hierba de cáncer”. | ||||
| 30 | N | 12 | bot | Vg4s | caña-caña <PMP> | caña caña{#12} | 85, 155, 182, 410-411 | {#0} Costus spp.; {#1} Costus acreanus (Loes.) Maas<cWF><EKQ><PMP-species>; {#2} Costus productus Gleason ex Maas<cWF><DPP>; {#3} Costus guanaiensis Rusby<cWF><DPP>; {#4} Costus scaber Ruiz & Pav.<cWF><EEE> | {#1-syn} Lycaste gigantea Lindl.<cWF><PAA><POL><PFW><CAP> | Costaceae | stem <PMP> | F<PMP> | See https://www.youtube.com/watch?v=mK6_kcc9fvs for 48 Costus species | ||||
| 31 | N | 12 | bot | V | misk'i wiru <RBD> wiru <ALX> miski wiru <PMP> <et al. @ PMP> | caña de azucar{#12}<MRA> | sugarcane | 413-414 | {#1} Saccharum officinarum L.<cWF><cPL><RBD><PAA><PMP><JRH> | Poaceae (Gramineae) | leaf <PMP> | ? | See other common names in PMP. | ||||
| 32 | N | 11, 13 | bot | V | ispinku <RBD>; canela (k’ita canela){source?}; kanila sach’a <glosbe.com> | canela{#11,13}<MRA> | wild cinnamon, cinnamon | 408-410 | {#1} Cinnamomum verum J.Presl<cWF><cPL><PAA><PFW><PMP><JAC><JBS><JHP><JPR><JTR><JTX> | {#1-syn} Cinnamomum zeylanicum Blume<cWF><cPL><ICC> | Lauraceae | C | See <DPP> for other species in Lauraceae. | ||||
| 33 | N | 14, 15 | bot | Vs2 | wayta <RBD> (bot – not specific to bot) | clavel, flor de{#14}: clavel{#15}<MRA> | canation | 432-433 | {#1} Dianthus caryophyllus L.<cWF><cPL><JBS><JDA><JGM><JTR><NPM>; {#2} Dianthus barbatus L.<cWF><ECP><EMP> | Caryophyllaceae | flowers = 14 | F | |||||
| 34 | Y | 10 | bot | V | quantu, qantuta, qantutu, qelmu <PMP>; candu<PAA><CFF> | chimpu{#10} = talapay{#10} | 836-839 | {#1} Cantua buxifolia Juss. ex Lam. <cWF><cPL><PAA><CFP><PEC><PFW><CAP><PMP><JQP><JTR><JTX><PTP><ECP><EBO><APP><Y-photo> | Polemoniaceae | C | Search terms: “candu”<PAA><CAP><PFW><JTR><JMM><JBS>; “cantuta” <JQP><JMM><APP><CFP><PEC>; “kantu” <PTP><EBO>; ‘qantu” <ECP> | ||||||
| 35 | N | 5, 6, 9 | bot | V | sibulla <ALX> | cebolla{#5,6,9}<MRA> | onion | 86, 143, 156, 265, 267 | {#1} Allium cepa L.<cWF><cPL><POL><EKQ><PFW><HSE><CAP><PMP><DPP><JDA><CPM><ARE><PMD><EMP><ICC><PMA>; {#2} Allium ramosum L.<cWF>PAA><JPR><JBS><JTR> | {#2-syn} Allium odorum L<cWF><PAA><JBS><JPR><JTR> | Amaryllidaceae | T | |||||
| 36 | Y | 10, 15 | bot | Vg4s6 | cedrong < PMP> sidrun <ALX><RBD> | cedroncillo{#10,15}<MRA>, cedrón | 426-428 | {#0} Aloysia spp.; {#1} Aloysia citriodora Palau <cWF><EKQ><PMP><PP2><JBS><JGM><JTR>: {#2} Aloysia fiebrigii (Hayek) Moldenke<cWF><PTP>; {#3} Aloysia scorodonioides (Kunth) Cham.<cWF><CPM><ECP>; {#4} Lippia integrifolia (Griseb.) Hieron.<cWF><PMP>; {#5} Cymbopogon citratus (DC.) Stapf<cWF><JAA><DPP><JCD><JPR>; {#6} Baccharis salicina Torr. & A.Gray<cWF><JTX> | {#1-syn} Aloysia triphylla (L'Hér.) Britton<cWF><EKQ><PMP><PP2><JBS><JGM><JTR>; {#2-syn} Aloysia herrerae Moldenke<cWF><PTP><PMP>; {#4-syn} Lippia boliviana Rusby<cWF><PMP>{#6-syn} Baccharis salicifolia Nutt.<cWF><JTX> | {#1,2,3,4} Verbenaceae; {#5} Poaceae (Gramineae); {#6} Asteraceae (Compositae) | ? | See PMP re other species of Lippia used. | |||||
| 37 | N | 2, 7, 8, 9, 11, 12, 13 | bot | V | siwara <ALX><RBD> | cevada tostada{#2,7,8,9,11,} = cebada tostada; cevada{sic}{#12,13}<MRA> | barley <ALX> | 86, 139, 156, 240, 265 | {#1} Hordeum vulgare L.<cWF><cPL><PAA><POL><PMT><PFW><HSE><CAP><PMP><JAA><JDA><JHC><JHP><CPM><ARE><NPM><ECP><EMP><ICC><PQC> | Poaceae (Gramineae) | C | ||||||
| 38 | N | 7, 15 | bot | Vg2s2 | chachakuma <ALX><RBD> chachakoma <PMP> | chachacoma{#7,15} | 448-453 | {#1} Escallonia resinosa (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><cPL><PMN><EBO><IAP><UNT>; {#2} Escallonia micrantha Mattf.<cWF><cPL><PMN><UNT<TML>; {#3} Senecio nutans Sch.Bip.<cWF><cPL><PMP><ERC>; | {#3-syn} Senecio graveolens Wedd.<cWF><cPL><PMP><ERC> | {#1} Escalloniaceae ;{#2 Compositae | (1) ashes, branch, (2) leaf, stem | C,C | See PMP, two species are listed pp 448-451; pp 451-453, one is a bush, other a tree. | ||||
| 39 | Y | 15 | bot | V | chaman <PMP> | chamana{#15}; chaman | 454-457 | {#1} Dodonaea viscosa (L.) Jacq. <cWF><cPL><EKQ><PMN><POL><CAP><PMP><GIP><PTP><APP><ICC><AMP><UNT><Y-photo><Y-lens> | Sapindaceae | branches | C | See PMP for other names. | |||||
| 40 | N | 7 | bot | Vs3 | chamqarumi <ALX><RBD> | chanca piedra{#7}<MRA> | stone breaker | {#0} Phyllanthus spp.;. {#1} Phyllanthus niruri L.<cWF><cPL><PAA><EKQ><PFW><PAP><CAP><DHL><DPP><JAA><JGM><~JHU><JMM><JPP><JTX><EEE><WMP>; {#2} Phyllanthus urinaria L.<cWF><PAA><EKQ><MAP><DPP><JAA><JDA><~JHU><WCC>; {#3} Phyllanthus stipulatus (Raf.) G.L.Webster<cWF><PAA><EKQ><DPP><~JHU>; | Phyllanthaceae | ? | |||||||
| 41 | Y | 11, 14 | bot | V* | michi-michi <ALX><RBD> <PMP>; mich'u mich'u<DICT>Cusco | michi-michi{#16}, chankalawa{#11,14} = piki pichana{#11,14} | 713-714 | {#1} Schkuhria pinnata (Lam.) Kuntze ex Thell.<cWF><JPT><photo>; {#2} Mastigostyla cyrtophylla I.M.Johnst.<cWF><cPL><cWF><PMP><N-photo>; | {#2-syn} Cypella cyrtophylla (I.M.Johnst.) Diels<cWF><cWF><cPL><PMP><N-photo> | {#1} Compositae; {#2} Iridaceae | ? | Name piki-pichana matches photo best. See following https://en.wikipedia.org/wiki/Schkuhria_pinnata & https://identify.plantnet.org/weurope/species/Schkuhria%20pinnata%20(Lam.)%20Kuntze/data | |||||
| 42 | N | 5, 14 | bot | V | chiikmu, layo <PMP>; chikmu; chicmu<PTP> | chikmo{#5}, chijmo{#14} syn=chikmu | Aztec clover | 472-475 | {#1} Trifolium amabile Kunth<cWF><cPL><PMP><CAP><PTP><DICT>298pp | Fabaceae | leaves, root bark | F | See PMP for other species or synonyms. | ||||
| 43 | Y | 15 | bot | V | ch'illka <ALX><RBD><PMP> hayaq ch'illka <PMP>; chillihua<CAA> | ch’illca{#15} | 478-480 | {#0} Baccharis spp.<photo> {#1} Baccharis latifolia (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><NPM><CAA><EBO><APP><CFP><IAP><GIP> <JQP><JAA><JHC><NPM><JAR><JPC><PQC><JPT><PAA><PFW><ECP><TML><ICC> <DICT-XLS> {#2} Baccharis helichrysoides DC. <cWF><PMP><APP><EBO><PTP><GIP><IAP><TML> {#2- synonym} Baccharis polyantha Spreng.<cWF> {#3} Baccharis salicina Torr. & A.Gray <cWF><PMT><CAA> {#4} Baccharis punctulata DC.<cWF><PMT> (#0-a} Ageratina spp. {#1-a} Ageratina sternbergiana (DC.) R.M.King & H.Rob. <cWF><PMP><NPM><WHA><PTP> {#3-a} Ageratina pentlandiana (DC.) R.M.King & H.Rob. <cWF><PMP><EBO> {#4-a} Ageratina cuzcoensis (Hieron.) R.M.King & H.Rob. <cWF><PMP> | {#2-syn} Baccharis salicifolia Nutt.<cWF><PMP><CAA> | Asteraceae (Compositae) | tender leaves | C | Used to make yellow dye. <RBD> | ||||
| 44 | N | 9 | bot | V | chikchimpa, chikchipa <PMP> | chiqchimpa{#9} | 89, 135, 238, 265, 268 | {#1} Tagetes mandonii Sch.Bip. ex Klatt<cPL><cWF><PMP><DICT>57pp<DICT>373pp<DICT>298<DICT-XLS> | Asteraceae (Compositae) | C,C | See Table 19 (p 265) in PMP | ||||||
| 45 | Y | 9 | bot | V | anunas, chirimuyu <ALX> chirimuya<WIK> | chirimoya, hojas de{#9}<MRA> | cherimoya | {#1} Annona cherimola Mill.<cWF><cPL><PMN><CAP><DHL><CPM><AMP><UNT><Y-photo> | Annonaceae | leaves = 9 | ? | ||||||
| 46 | N | 3 | bot | Vs2*? | sidra?, cedro? limón cidra | cidra, infusión{#3}<MRA> | citron? | {#1} Lippia alba (Mill.) N.E.Br. ex Britton & P.Wilson<cWF><PAP><CAP><EEE><DHL>; {#2} Citrus medica L.<cWF><CAP><PP3>; {#3} Sechium edule (Jacq.) Sw.<cWF>* | {#1} Verbenaceae; {#2} Rutaceae; | Infusion = 3 | ? | Lippia alba = “pampa orégano”<CFP><DPP><PSP><WCC><PAP syn = cidra>, poleol de inca<PAA>. Uses may identify species Rule out sechium edule. | |||||
| 47 | N | 5 | bot | Vg2s3? | chuchuwasi <ALX><RBD>; chuchuhuasi<DICT>57pp; chuchuhuasha; chucchu huashu, chuchuasi, chuchasha, chuchuhuasha | chuchuwasi{#5} | {#1} Heisteria acuminata (Humb. & Bonpl.) Engl.<cWF><cPL><PAA><PFW><DHL*><JAA><JAR><JPR><JRH><UNT><DPP> {#2} Maytenus macrocarpa (Ruiz & Pav.) Briq.<cWF><MAP><JBC>; {#3} Maytenus laevis Reissek<cWF><cPL><POL>; | {#1} Olacaceae ; [#2,3} Celastraceae | ? | See https://www.indigo-herbs.co.uk/natural-health-guide/benefits/chuchuhuasi See also WebMD See also https://www.altcancer.com/ccwaso.htm and Maytenus seems to be the one most used. | Search on “chuchuhuasi” See in <DHL> “Notes: Same common names and activities may sometimes apply to the unrelated Maytenus. For that reason I use “Heisteria” as the common name rather than continuing the confusion of having unrelated species called “chuchuhuasi.”” See uses in <DHL> to compare with transcript | ||||||
| 48 | N | 9, 12, 13 | bot | V | chuyllur<RBD>; chijllurmay<CAA>; chuingue<PFW>; chiqlluy<ECP>; chiqlluray<ECP>; chiqllumay<ECP> | chuyllur{#9}, ch’uyllur{#12,13} | {#1} Vallea stipularis L.f.<cWF><IAP><PMN><CAA><APP><PMA><UNT><PAA><PFW><TMP><JTR><~CAP><ECP> | Elaeocarpaceae | Search on “ chijllurmay” and “chuingue” = best results | ||||||||
| 49 | Y | 2, 3, 7, 8, 13, 16 | bot | Vs2 | kuka <ALX><RBD> qoqa <RBD>kuka ruru <RBD> | coca{#2,3,1316}; coca, hojas de{#8}; coca ruru{#7} | coca, semilla de{#7} | coco; coca leaf,;coca root | 61, 71, 87, 137, 265 | {#1} Erythroxylum coca Lam.<cWF><cPL><PAA><EKQ><PFW><PAP><CAP><PMP><DHL><DPP><PP2><PP3><JAA><JBC><JBS><JDA><JHC><JHP><JHU><JMM><JPM><JPR><JRH><JTR><EEE><CPM><NPM><ECP><AMP><WCC>; {#2} Erythroxylum novogranatense (D.Morris) Hieron.<cWF><UNT><CAP> | Erythroxylaceae | lseed=7, eaves =8 | C | See PMP: pp 87, 137, 265, 267 | |||
| 50 | N | 5, 14 | bot | V | kulis <ALX> | col{#14}, repollo{#14}, coliflor{#5}<MRA> | cabbage ?, cauliflower | 87, 136, 156, 236, 267 | {#1a} Brassica oleracea L. ssp. capitata<cWP><PAA><PFW><CAP><PMP><PMA><EKQ><EMP><ICC><PMP>; {#1b} Brassica oleraea L. ssp. botrytis <cWF><PP3> <EKQ><PMP><EMP><ICC> | B. oleracea var. capitata, var. botrytis <RBD> | Brassicaceae (Cruciferae) | F | |||||
| 51 | Y | 1, 2, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14 | bot | V2 | pinco-pinco, caña cidra <PMP>; akurma <ALX><RBD>; shaqashaqa <ALX> matiwakwa, muqu-muqu, pinku-pinku, shaqashaqa <RBD> | cola de caballo{#1,2,7,8,9,10,11,13,14}<MRA> | horsetail | 411-413, 435-435 | {#0} Equisetum spp.; {#1} Equisetum bogotense Knuth<cWF><UPM><PEC><PAA><EKQ><PMN><POL><PFW><CAP><PMP>;<DHL><JAA><JAC><JDA><JGM><JMM><JPT><JQP><JRP><JTX><ECP><MPL><AMP><WCC><WMC><~Y-photo> {#2} Equisetum giganteum L. <cWF><UPM><PAA><PMN><PMT><PFW><CAP><PMP><DHL><JAR><JDA><JHP><PSP><PQC><AMP><WCC><~Y-photo>; {#3} Equisetum arvense L.<cWF><PMT><PMD><~ICC>; {#4} Ephedra rupestris Benth.<cWF><NPM><UNT> | {#2-syn} Equisetum xylochaetum Mett.<cWF><PMT>; {#4-syn} Ephedra americana var. rupestris (Benth.) Ball<cWF> | {#1,2,3} Equisetaceae; {#4} Ephedraceae | total plant minus roots | F | See medicinal notes <RBD><PMP> E. bogotense @ 2900 to 3800 meters. | |||
| 52 | N | 7 | bot | Vs5 | kupaywa <ALX><RBD><DIC>57pp | copaiba, aciete de{#7} | {#0} Copaifera spp.; {#1} Copaifera paupera (Herzog) Dwyer<cWF><DPP><RDB><EEE><MAP><PAP>; {#2} Copaifera officinalis (Jacq.) L.<cWF>RBD><DHL>; {#3} Copaifera reticulata Ducke<cWF><CAP>; {#4} Copaifera multijuga Hayne<cWF><ICC>; {#5} Copaifera langsdorffii Desf.<cWF><DHL> | Fabaceae | oil = 7 | See <DHL> for taxonomy "Collected in the wild by non-taxonomists, the collections may often represent a mixture of highly variable species. So the studies of the resins can rarely if ever be authenticated, unless the resin and the voucher specimens are gathered by the same" <WRU> lung disorders, skin, scars. Note: tropical plant; various species. | |||||||
| 53 | Y | 7, 15 | bot | V | culandro , culandro poso, culandro puso <PMP> | culantro, semilla de{#7}, culandro, semilla de{#15}<MRA> | cilantro (culantro) | 445-448 | {#1} Coriandrum sativum L.<cWF><PVMP><PAA><POL><PFW><CAP><DPP><DHL><JBS><JGM><JTR><CPM><ARE><EMP><ICC> | Apiraceae (Umbelliferae) | seeds = 7; seeds, branches <PMP> | ? | See medicinal notes in PMP | Notes in <DHL> “McGuffin et al. (2000) give two standardized common names for Coriandrum sativum, which is what most North Americans know by those common names, “cilantro” for the leaves, “coriE Duke's Handbook of Medicinal Plants of Latin America 299 ander” for the seed (AH2). This will be confusing in places like Peru where Coriandrum is the species used in the Andes, whereas Eryngium foetidum, of the same family, bears the name “cilantro” in the lowlands. McGuffin et al. (2000) give “culantro” as the standardized common name for E. foetidum (AH2).” | |||
| 54 | ? | 3, 8, 9, 10, 11, 12, 14 | bot | Vg3s3 | pilli-pilli; saqa-saqa <ALX>* pilli-pilli; utkush <RBD> (see achicoria) | diente de león{#3,9,10,12}, achicoria{#9}, diente de león/achicoria{#8,11,14}<MRA> | {#1} dandelion; {#2} chicory | 798-801; 299-302 | {#1} Taraxacum campylodes G.E.Haglund<cWF><PMP><PEC><PAA><MTP><POL><PMT><PFW><CAP><PTP><TMP><JAA><JGM><JRH><JHC><JBS><JTR><JDA><Y-photo>; {#1-a} Taraxacum melanocarpum Hand.-Mazz.<cWF>(ambiguous)<PMP>653-654(uncommon); {#2} Picrosia longifolia D.Don<cWF><PAA><PFW><DPP><AMP><JPR><C01><C02><N-photo>; {#3} Cichorium intybus L.<cWF><PMD><EMP><N-photo> | {#1}{syn} Taraxacum officinale (L.) Weber ex F.H.Wigg.<cWF><JAA><JGM><JRH><JHC><JBS><PMT><JDA> | Asteraceae (Compositae) | root = 3 | F | ||||
| 55 | N | 4, 7, 9 | bot | Vg5s5 | yana puqu <ALX> | duraznillo{#9}, durasnillo{#4,7} | 506-508 | {#1} Epilobium denticulatum Ruiz & Pav.<cWF><PMP><ECP>; {#2} Persicaria hydropiperoides (Michx.) Small<cWF><PMP><PTP><JMM>; {#3} Maytenus verticillata (Ruiz & Pav.) DC.<cWF><CAP>; {#4} Galium corymbosum Ruiz & Pav.<cWF><EBO>; {#5} Alonsoa meridionalis (L.f.) Kuntze<cWF><AMP> | {#1-syn} Epilobium bolivianum Sam.<cWF><PMP>; {#2-syn} Polygonum hydropiperoides Michx.<cWF> | {#1} Onagraceae; {#2} Polygonaceae; {#3} Celastraceae; {#4} Rubiaceae; {#5} Scrophulareaceae | F | PMP - both species used; See photos on <cWF>. | |||||
| 56 | N | 5 | bot | V* | ulluco, olluco, illaco <PMP>; ulluku <RBD> | espinaca{#5}<MRA>; papalisa; papa lisa; olluco <RBD><PMP> | 997-1000 | {#1} Spinacia oleracea L.<cWF><CAP>; {#2} Ullucus tuberosus Caldas<cWF><PMP><DICT>57pp<DICT>373pp/ | {#1} Amaranthaceae; {#2} Basellaceae | F | The leaves of “ullucu” can be used as a spinach substitute. Is this spinach or “ullucu”? | ||||||
| 57 | Y | 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15 | bot | V | iwkalistu, kalistu, wkalistu <ALX>*; iwkalistu <RBD> | eucalipto{#3,4,7,9,10,11,13,14,15},eucalipto, hojas de{#8}<MRA> | eucalyptus | 63, 92, 145, 156, 233, 236, 264, 269 | {#1} Eucalyptus globulus Labill.<cWF><UPM><PEC><PAA><EKQ><POL><PMT><PFW><CAP><PMP><JAA><JAC><JAR><JDA><JGM><JHP><JPR><JQP><JRP><JTR><PTP><CPM><ARE><PSP><NPM><CAA><ECP><EBO><PMD><EMP><APP><ICC><AMP> ; {#2} Corymbia citriodora (Hook.) K.D.Hill & L.A.S.Johnson<cWF><CPM> | {#2-syn} Eucalyptus citriodora Hook.<cWF><CPM> | {#1,#2 }Myrtaceae | leaves = 8; leaves, stems, seeds <PMP> | C | PMP pp 63, 64, 92, 145, 156, 198, 206, 212, 233, 236, 264, 269 | |||
| 58 | Y | 2, 9 | bot | Vg2s5 | lumucha wantuq, wantuq <ALX>*; wantuq <RBD> | floripondio{#2,9}<MRA> floripondio (white-flowered), floripondio rojo (red-flowered) | angel’s trumpet; red angel’s trumpet <RBD> | 515-517, 517-520 | {#0} Brugmansia spp.; {#1} Brugmansia arborea (L.) Sweet<cWF><PFW><PAA><CAA><DHL>; {#2} Brugmansia sanguinea (Ruiz & Pav.) D.Don<cWF><PFW><UNT>; {#3} Brugmansia suaveolens (Willd.) Sweet<cWF><MAP><CAP>; {#4} Brugmansia candida Pers.<cWF><POL>; { {#5} Datura L.<cWF><PMP><PMT><CAP> | {#3-syn} Brugmansia suaveolens (Willd.) Bercht. & C.Presl<cWF><MAP>; {#5-syn} Datura arborea L<cWF><PMP><CAP><DHL>; {#5-syn} <Datura candida (Pers.) Voigt<PMT> | Solanaceae | C | Photo is of “red floripondio”. | ||||
| 59 | N | 9 | bot | Vg2s3 | guanábana, hojas de{#9}<MRA>; graviola | soursop | 541-543 | {#1} Annona muricata L.<cWF><CFP><PAA><DPP><JAC><JBS><JTX>; {#2} Annona montana Macfad.<cWF><DPP>; {#3} Psidium guajava L.<cWF><PAA><DPP><JAC><JTX><PMP>; | {#1,2} Annonaceae; {#3} Myrtaceae | leaves = 9 | ? | ||||||
| 60 | N | 12, 15 | bot | V | abas, chaqullu, hawas, miska <ALX><DICT>57pp; abas, hamk'a, hawas <RBD> | haba tostada{#15} , haba, cascara de{#12}<MRA> haba | broad bean, fava <RBD> | Vicia faba L.<cWF><PMT><CAP><DHL><ICC> | Fabaceae | leaves = 4; cáscara | C | PMP pp 94, 143, 158, 265, 269; Treats gripe p 269 | |||||
| 61 | Y | 7, 9, 10, 13 | bot | Vs2 | hierba buena{#7,9,10,13} <MRA> ; also menta, menta verde, menta negra, khoa <PMP> | 557-561 | {#0} Mentha spp.;<JHC><PMP>; {#1} Mentha spicata L.<cWF><zonet?><PEC><PAA><EKQ><POL><PFW><PAP><CAP><TMM><C01><C02><DPP><JAA><JGM><JMM><JRH><CPM><ICC><PQC>; {#2} Mentha × piperita L.<cWF><POL><CAP><JDA>; | {#1-syn} Mentha viridis (L.) L.<cWF><PMT><CAP><JMM><CPM> | Labiatae | branches, leaves <PMP> | C | ||||||
| 62 | Y | 1, 4, 9, 14, 15 | bot | V* | igu, igu k'aspi, uhiy <ALX>*; igu <RBD> see also <PMP> | higo{{#1,4,9,14}, higuerilla {#15} <MRA>; higos <PMP> | fig (fig tree = 15) | 565-567 | Ficus carica L.<cWF><PAA><PFW><CAP><PMP><JCD><JMM><JTX><PQC><WVP>: {#2} Ricinus communis L.<cWF><higerilla><MAP><WCC>: {#3} Pteridium aquilinum (L.) Kuhn<cWF><higerilla><CAA> | {#1} Moraceae; {#2} Moraceae; {#3 } Dennstaedtiaceae | leaves = 4,9; fruit = 4; latex = 14 | - | |||||
| 63 | N | 12, 14 | bot | Vg2s4 | ajenjo(#12,14}<MRA> | 78, 131, 156, 169, 264, 266 | (#1} Artemisia absinthium L.<cWF><UPM><PEC><EKQ><POL><PMT><HSE><PMP><DPP><ERC><JHC><JRP><JTR><ARE><PSP> <ECP><EMP><ICC><WMC><WVP>; {#2} Artemisia sodiroi Hieron. ex Sodiro<cWF><ICC>; {#3} Ambrosia peruviana Willd.<cWF><DPP><JAA><JBS><JPR><JRH>; {#4} Ambrosia arborescens Mill.<cWF><DPP; | {#2-syn} Ambrosia artemisioides Willd.<cWF><DPP>; {#3-syn} Corryocactus squarrosus (Vaupel) Hutchison<cWF> <DICT>298pp | Asteraceae (Compositae) | ||||||||
| 64 | Y | 15 | bot | V2gs2 | hinojo{#15}<MRA> | 569-573 | {#1} Foeniculum vulgare Mill.<cWF><PAA><EKQ><POL><PFW><PMP><JAA><JEP><JGM><JHP><JHU><JMM><JRP><JTX><PTP><ARE><NPM><ECP><EMP><ICC>; {#2} Myriophyllum aquaticum (Vell.) Verdc.<cWF><PMN> | {#1} Apiraceae (Umbelliferae); {#2} Haloragaceae: {#3} Tropaeolaceae | C | ||||||||
| 65 | N | 14 | bot | Vg3s3 | huallpa chaqui<DPP>; wallpa chaki< | huallpa chaki{#14}; {#14-syn} huallpachaki | {#1} Gentianella thyrsoidea (Hook.) Fabris<cWF><JPM>; {#2} Anemone helleborifolia DC.<cWF><DPP>; {#3} Tropaeolum peregrinum L.<cWF><CAA><~PMP> | {#1} Gentianaceae; {#2} Ranunculaceae; {#3} Tropaeolaceae | Which species is correct will depend highly on interviewee context re usage.. Also note <DPP>. | See https://www.runa-simi.org/simitaqe/id-13753-wallpa%20chaki.html | |||||||
| 66 | Y | 12 | bot | Vg2s5 | chillca<DICT>57pp.; chillka, ch'illka, chilca | huaman ch’illca{#12}; {#12-syn} chillka, chilca | 478-480 | {#0} Baccharis spp.; <JAR><JDA><JTX><JAP>; {#1} Baccharis latifolia (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><CAA><EBO><APP><NPM><JAA><JAR><JPC><CFP><PAA><JHC><JQP><GIP><ECP><IAP><PFW><ICC><PQC>; {#2} Baccharis helichrysoides DC.<cWF><zone?><PTP>; {#3} Baccharis salicina Torr. & A.Gray<cWF><PMT>; {#4} Baccharis punctulata DC.<cWF><zone?><PMT>; {#5} Chromolaena laevigata (Lam.) R.M.King & H.Rob.<cWF><EEE>; | {#2-syn} Baccharis polyantha Spreng.<cWF><PTP>; {#3-syn} Baccharis salicifolia Nutt.<cWF><PMT> | C? | See: Quechua-English Index. Bush species; stem that is used in basketry and in roofing of houses; “chilca “(Andean plant with white flowers and oily serrated leaves. These leaves heated in a hearth are used to put plasters in the dislocations); “chillca”; plant used to dye yellow. |
||||||
| 67 | Y | 3, 9, 12 | bot | V | huesillo{#9,12} | huesillo{#3}<MRA> | sun-dried peach? (does photo match leaves?) | 508-509 | {#1} Prunus persica (L.) Batsch<cWF><Y-photo?> | Rosaceae | Possibly “duranzo seco” = dried peach = “huesillo” (a drink) | ||||||
| 68 | Y | 2, 5 | bot | V3 | intimpa <ALX> (but is Podocarpus, not Pinus) | cascara de pina{#2}, pino {usa solo cabezas}{#5}<MRA>; pino (ojo de …, cabeza de…) | pine | 810-811 | {#0} Pinus spp.<PMP><ICC><WVP>; {#1} Pinus radiata D.Don<cWF><PAA><PMT><PFW><JAR><JDA>; {#2} Pinus patula Schiede ex Schltdl. & Cham.<cWF><PAA><PFW><JAR>; {#3} Pinus halepensis Mill.<cWF><CPM> | Podocarpus glomeratus ? | Pinaceae | bark =2; branch tips = 5 | C | ||||
| 69 | N | 14 | bot | Vg3s4 | ichhu-ichhu? (see <PMP>@575&577> | ishu ishu(#14} | 575-577, 577-582 | {#0} Plantago spp.; {#1} Plantago sericea Ruiz & Pav.<cWF><PMP><CPM><TML>; {#2} Plantago lamprophylla Pilg.<cWF><ECP>; {#3} Calandrinia acaulis Kunth<cWF><PMP>; (#4) Stipa ichu (Ruiz & Pav) Kunth<cWF><PMT><DICT>298pp.<DICT>479pp. | {#1-syn} Plantago monticola Decne<cWF><PMP><CPM><TML> | {#1,2} Plantaginaceae; {#3} Portulacaceae; {#4} Poaceae (Gramineae); | (#1}T,{#2}C/f | See interviews for context and clue as to species. See Plantago sericea = “paja blanca” for vaginal discharge. | |||||
| 70 | N | 12 | bot | Vg5s5 | jaboncillo{#12} | jaboncillo | soapberry | {#1} Cucumis dipsaceus Ehrenb. ex Spach<cWF><PAA><PMN><PFW><JRH> <TML><UNT>; {#2} Luffa operculata (L.) Cogn.<cWF><CAP><DHL><DPP>; {#3} Sapindus saponaria L.<cWF><CAP>; {#4} Phytolacca rivinoides Kunth & C.D.Bouché<cWF><DPP>; {#5} Peperomia pellucida (L.) Kunth<cWF><DPP> | {#1,2} Cucurbitaceae; {#3} Sapindaceae; {#4} Phytolaccaceae; {#5} Piperaceae | Google search | See images in <cWF> Idenity may depend on interview context | ||||||
| 71 | N | 14 | bot | ? | chaca?, chaka?, q’aqa? | jhaka jhaka{#14} | Search under “chaka” or “chaca”: Cusco dict: “Lower leg or extremity human body that includes thigh, leg and foot.” chaka: adj. alabeado chaka: s. puente; puente; cadera; muslo; pierna chaka: s. cadera | “jaca” = breadfruit <DPP> or referes to part of anatomy. | |||||||||
| 72 | N | 12 | bot | V | janca-janca<JSS> | jank’a jank’a{#12} | {#1} Solanum nutans Ruiz & Pav.<cWF><JSS> | Solanaceae | See photos in <JSS>; distribution and common name in Peru and Cusco match “janca-janca”. | ||||||||
| 73 | N | 13 | bot | Vs2 | hat'aqo<PMP> | jat’aqo{#13}; {#13-syn} jat’aqu? | 554-556 | {#0} Amaranthus sp. <DICT>181p; {#1} Amaranthus caudatus L.<cWF><PMN>~PAA><~PFW><~CAP><~JHU><ICC>) ; {#2} Amaranthus hypochondriacus L.<cWF><DICT>298p.<DICT>479pp; | {#2-syn} Amaranthus hybridus L.<cWF><DICT>298pp.<DICT>479pp. | Amaranthaceae | ? | See <ECP> for discussion of use of wild plants page 23. | |||||
| 74 | Y | 8, 9 | bot | Vs3 | huawa qollay, gigatón <PMP>; hawaq'ollay, hawaq'ullay<DICT>479pp | jawaqollay, kactu de{#8},jawaqollay, flor{#9} | San Pedro Cactus | 527-528 | {#1} Echinopsis sp.; {#1} Echinopsis cuzcoensis (Britton & Rose) Friedrich & G.D.Rowley<cWF><NPM><PTP><PMP><DICT>479pp (white flowers)<Gigaton>; {#2} Echinopsis pachanoi (Britton & Rose) Friedrich & G.D.Rowley<cWF><San Pedro Cactus><Y-photo><PAA><PMN><POL><PFW><PMP><JBS><TMP><JPM><JRP><JTR><JTX><PSP><TML><MPL><AMP>; {#3} Echinopsis peruviana (Britton & Rose) Friedrich & G.D.Rowley<cWF> | {#1-syn} Trichocereus cuzcoensis Britton & Rose<cWF><PMP> | Cactaceae | f’lowers = 8,9 | F | Use this term: hawaq'ollay<DICT>479pp See cactus guide: https://cactiguide.com/cactus/?start=-10&genus=Echinopsis&species= | |||
| 75 | N | 11 | bot | Vg4s4 | kanchalagua, kanchalawa, chankolaya<PMP>; kachalawa <RBD>; canchalagua<TURENG> | kanchalawa{#11}; canchalagua | canchalahua <RBD><PMP> | 592-594 | {#1} Schkuhria pinnata (Lam.) Kuntze ex Thell.<cWF><PMP><ECP><TML><DHL><PAA><RBD><PMN><PFW><CAP><JAA><JCD><JGM><JRH><PMD><TML><AMP><UNT><JHC>; {#2} Centaurium erythraea Rafn<cWF><POL><HSE><ICC>; {#3} Hypericum silenoides Juss.<cWF><PMN>; {#4} Linum polygaloides Planch.<cWF><PSP>; | {#1-syn} Schkuhria octoaristata DC .<cWF><RBD><PMP>; {#4-syn} Linum andicolum Krause<cWF><PSP> | {#1} Asteraceae (Compositae); {#2} Gentianaceae; {#3} Hypericaceae; {#4} LinaceaeLinum andicolum Krause | C | More common name is "canchalagua". | ||||
| 76 | Y | 5 | bot | Vg1s5* | kayo; garbancillo<PMP>; husq’a<DICT>298pp.; q’ira<ECP> | k'ayo{#5} | 522-525 | {#0} Astragalus spp. <Y-photo>; {#2} Astragalus garbancillo Cav.<cWF><Y-photo-?><JAS><PMP><CAP><JHC><JPT><VFC><PTP><NPM><CAA><ECP><EBO><APP><TML><DICT>298pp. {#2} Astragalus arequipensis Vogel<cWF><PMP><VFC>; {#3} Astragalus weddellianus (Kuntze) I.M.Johnst.<cWF><PMP><VFC><ECP><EBO> {$4} Astragalus cryptanthus Wedd.<cWF><ERC> {#5} Astragalus uniflorus DC. <GIP><VFC><ECP> | {#1-syn} Astragalus unifultus L'Her.<cWF><CAP> {#3-syn} Astragalus pilgeri J.F.Macbr.<cWF><PMP> | Fabaceae | Definition: Semilla escogida, selecta; Bot. Maíz en choclo cosechado castaño; tornable al rubio. EJEM: de hojas. SINÓN: k'awi, k'iwi, k'ayo. | See <DICT>298pp p’api s. Bot. Maíz en choclo cosechado casi seco. SINÓN: k'awi, k'iwi, k'ayo sara. Pe.Aya: papi. |
|||||
| 77 | N | 7 | bot | ? | k’ichi k’ira | Does the name mean machete? See http://etnolinguistica.wdfiles.com/local--files/tese%3Avallejos-2010/vallejos_2010_kokama.pdf | |||||||||||
| 78 | Y | 9 | bot | V9g13s* | k'utu chupa, raki-raki <ALX>*; hiki p'anqa <RBD> | kinkillma macho{#9}<Y-photo> | helecho{#9}<MRA>; helecho macho<PAA> | 444, 585-587, 879-882 | {#0} Adiatum spp.<Y-photo>; {#1} Adiantum concinnum Humb. & Bonpl. ex Willd.<cWF><PAA><PFW><HSE>; {#2} Adiantum digitatum Hook.<cWF>{helecho}<PMN><Y-photo-TBD>; {#3} Adiantum humile Kunze<cWF><DPP>; {#4} Adiantum capillus-veneris L.<cWF><DPP>; {#5} Adiantum poiretii Wikstr.<PMP>; {#6} Thelypteris scalaris (Christ) Alston <cWF>{helecho macho}<N-photo><PAA><JRH><PFW><JRH><~PMP>; {#7} Pteridium aquilinum (L.) Kuhn<cWF><PTP><EMP><GIP><ARE><EMP><MPL>; {#8} Pteridium caudatum (L.) Maxon<cWF><EKQ>; {#9} Asplenium praemorsum Sw.<cWF><PMN><MPL><AMP>; {#10} Dryopteris filix-mas (L.) Schott<cWF><EMP><TML><~PMP>; {#11} Polybotrya fractiserialis (Baker) J. Sm.<cWF><DPP>; {#12} Polybotrya crassirhizoma Lellinger<cWF><DPP>; {#13} Pellaea ternifolia<cWF>{helecho}<PMN><PMP>; {#14} Trichomanes pinnatum Hedw.<cWF><DPP> {#15} Campyloneurum angustifolium (Sw.) Fée<cWF><N-photo><DPP><PTP> | {#15-syn} Polypodium angustifolium Sw.<cWF>{helecho}<DPP><PTP> | {#1,#2,#3,#4,#5,#13} Pteridaceae; {#6} Thelypteridaceae; {#7,#8} Dennstaedtiaceae; {#9} Aspleniaceae; {#10, #11,#12} Dryopteridaceae; {#14} Hymenophyllaceae; {#15} Polypodiaceae | ? | See photos in <cWF>; Likely Adiantum concinnum - see <PAA-2> Report as Adiantum sp. Definition: “Helecho macho” ={#6}<JRH> | ||||
| 79 | N | 12 | bot | V* | quinua, quinua silvestre <PMP> kinwa <RBD> | kíñoa{#12}; kinwa | quinua{#12}<MRA> | quinoa | 872-876 | {#1} Chenopodium quinoa Willd.<cWF><PAA><EKQ><PMT><PFW><CAP><ERC><JHC><CAA><ECP><PQC><TML><UNT><RBD>; {#2} Cinchona officinalis L.<cWF><PAA>{*Note}; {#3} Polylepis tomentella Wedd.<cWF><PMT>{*Note} | {#1} Amaranthaceae; {#2} Rubiaceae; {#3} Rosaceae | seeds, leaves, stems <PMP> | T | Note: Cinchona officinalis is known as “cascarilla” – not likely “quinua”. | Note: Polylepis tomentella is in <PMT> olivia Bolivia | ||
| 80 | ? | 11 | bot | V | awirinri <ALX> | kión, jenjibre{#11}<MRA>; gengibre<PAA>; jengibre; ajenjibre <ADB> | ginger | {#1} Zingiber officinale Roscoe<cWF><CAP><TML><JPR><PAA><PFW><MAP><DPP><RBD> {#2} Curcuma longa L.<cWF><PAP> {#3} Alpinia galanga (L.) Willd.<cWF><ICC> | {#3-syn} Zingiber galanga (L.) Stokes<cWF><ICC> | Zingiberaceae | |||||||
| 81 | N | 14, 15 | bot | V | kinsa k’uchu<PMT><RBD> kimsa k'uchu <PMP> quimsa cucho <RBD>; cuchu-cuchu<JHC> | kinsa k’ucho{#14}, juchu kuchu{#15} | espadilla <RBD> | 600-604 | {#1} Baccharis sagittalis (Less.) DC.<cWF><CAP><JPT><ECP><PMP><~PFW><~JAA><~JCD><~JDA><~JHC><~JMM><~JRP><~JTX><~AMP><~UNT><~WHV><~WMP> | {#1-syn} Baccharis genistelloides Poepp. ex DC.<cWF><JPT><ECP><~PAA><~PFW><~JAA><~JCD><~JDA><~JHC><~JMM><~JRP><~JTX><~AMP><~UNT><~WHV><~WMP> | Asteraceae (Compositae) | C | See PMP kimsa k'ucho p 600); Note: in <UNT> is referred to as “cuchu cuchu”; in <CAP> is “kuchu-kuchu”. Note: most common name is "carceja" or "karqueja"<PAA><PFW> also “simba simba”, “carceja,” “kKarqueja”, “cadillo”<PFW> | ||||
| 82 | Y | 1, 3, 8, 9, 10, 12, 13, 14 | bot | Vg1s4 | chini, kisa, sinawru <ALX>*; kisa, sinawru <RBD> | kisa{#1,3,8,9,10,12,13,14} | ortiga{#1,3,8,9,10,12,13,14}<MRA>; Ortiga blanca = Urtica urens<PEC>; Ortiga colorada = Caiophora carduifolia<PEC> | nettle, minor nettle <RBD> | 272 | {#1} Urtica spp.<PMT> {#2} Urtica urens L.<cWF><PEC><PAA><PMN><POL><PFW><JAA><JBS><JDA><JHC><JQP><JTR><PSP><EBO><PMD><EMP><TML><ICC> [ortiga=10; ortiga blanca=3; ortiga negra=1; otiga menor=1] {#3} Urtica magellanica Juss. ex Poir.<cWF><PAA><POL><PFW><CAP><JAA><JAR><JQP><JTX><CAA><POL><PFW><JAA><JAR><JTX><TML><MPL> [ortiga=8; ortiga blanca=2; ortiga negra=4] {#4} Urtica dioica L.<cWF><Y-photo-TBD><PMN><POL><DPP><ECP><PQC><EMP><TML> [ortiga=5; ortiga negra=1; ortiga mayor=1] | Urticaceae | F,C | See <PMP> for other genera, especially Urticaceae. | ||||
| 83 | N | 7 | bot | V | raqacha<DICT-298pp>, ricacha<<DPP>; racacha<TURENG> | k’ita raq’acha{#7} | {#1} Arracacia xanthorrhiza Bancr.<cWF><TURENG><PAA><PFW><DPP><JBS><JTR><ECP><PQC><UNT><~JTX> | {#1-syn} Arracacia esculenta DC<cWF><DICT-98pp> | Apiaceae(Umbelliferae) | k'ita refers to wild plants; search "racacha" | See <JRP> re use in susto | ||||||
| 84 | Y | 4, 11, 14 | bot | V | qhana, kiskaqhana<PMP>; cerraja<PAA>; khana<PTP> | kiska qana{#4,11,14}, escorseñora{#14}<MRA>; qana-qana | escor señora | sowthistle | 863-865 | {#1} Sonchus oleraceus (L.) L.<cWF><Y-photo><PMP><PAA><PFW><HSE><CAP><DHL><DPP><JBS><JGM><JHC><JMM><JRP><JTR><JTX><PTP><PSP><ECP><EBO><PQC><EMP><TML><ICC><AMP><~JPT><~JQP> | Asteraceae (Compositae) | F | (escorseñora) = 14; most commonly called "cerraja" for example some sources <HSE><PFW><DPP><TMP><JGM><JRP>z, JTR> <JTX><EMP><ICC><AMP> | ||||
| 85 | N | 5 | bot | V | yausapancho<EEE> | lausapancho{sic}{#5}, llausa pancho | {#1} Heliocarpus americanus L.<cWF><CAP><DPP><~WCP><EEE>; {#2} Heliocarpus popayanensis Kunth<cWF><~CAP-?> | Malvaceae | “llausa pancho” (2 words); formerly in the Tiliaceae: Known as ‘hot lips’ in English for obvious reasons; its Spanish name translates as ‘wedding kiss’. Beso de Novia has long been used for medicinal purposes. The crushed, boiled plant is used as pain relief for a variety of aliments. The stem is rubbed on skin rashes. The sap from the flowers is used as ear drops to treat ear ache. The flowers are used to treat colds and coughs. In Quechua this plant is called ‘llausa pancho’. The wood is light. | See reference in https://conservationcorridor.org/cpb/SERNAP_2006.pdf | |||||||
| 86 | Y* | 3 | bot | V | lauramana<PMN> | lauraymana{#3} | laurajmana<EKQ> | 639-642 | {#1} Lantana camara L.<cWF><PMP><EKQ><PMN><PAP><CAP><DPP><~JRH><EEE><CAA><UNT> | Verbenaceae | C | ||||||
| 87 | N | 10, 13 | bot | Vg3s6 | sauco, layame <PMP> sawku, shawaq, <ALX>*; rayan <RBD>; saucotillo<PFW>; tilo<PFW> | layan, saúco{#10,13} | sauco{#10,13}<MRA>; layán<TURENG> | elder, elderberry <RBD> | 933-936 | {#0} Sambucus spp.; {#1} Sambucus peruviana Kunth<cWF><PMP><PAA><EKQ><PMN><POL><PFW><DPP><JAA><JBS><JHC><JMF><JMM><JPR><JQP><JTR><JTX><PTP><NPM><IAP><TML><AMP><UNT><WMP><RBD>; {#2} Sambucus nigra L.<cWF><PMN><JDA><JPC><EMP>; {#3} Sambucus canadensisL.<cWF><PMN><MAP><PAP><DPP>; {#4} Sambucus australis Cham. & Schltdl.<cWF><CPM>; {#5} Viburnum ayavacense Kunth<cWF><PMN>; ; {#6} Cestrum auriculatum L'H?r.<cWF><PSP><PQC><ICC> | {#3-syn} Sambucus mexicana C.Presl ex DC.<cWF><DPP><MAP><PAP><DPP> | {#1,#2,#3,,#4,#5}Adoxaceae; {#6} Solanaceae | F,C | Medicinal notes in <RBD>; Most common name is "sauco" various sources. | |||
| 88 | Y | 5, 11, 14 | bot | V | lechuga{#5}; lechuga, raIz de{#11,14}<MRA> | lettuce | 646-648 | {#1} Lactuca sativa L.<cWF><PMP><PAA><PFW><PP2><PQC><TML><CAP><ERC>SLP48> <PMP><PAA><EKQ><PFW><CAP><ICC> | Asteraceae (Compositae) | root = 11,14 | F | Medicinal notes in <RBD>. | |||||
| 89 | N | 13 | bot | Vg4s8 | llaqi <RBD>; llaqe<PMP> | lengua de vaca{#13}<MRA> | cow’s tongue | 654-657, 951-953 | {#0} Rumex spp.; {#1} Rumex crispus L.<cWF><DPP><JHC><JRH><PQC><AMP><UNT><PAA><PFW><JPT><JTX><ECP><TML>; {#2} Rumex obtusifolius L.<cWF><JHC><PMP>; {#3} Rumex acetosella L.<cWF><TML>; {#4} Rumex pulcher L.<cWF><JHC>; {#5} Rumex frutescens Thouars<cF><PMP>; {#6} Perezia pungens Less.<cWF><PFW><PAA><PMP><TMP><JAA><~JPT>; {#7} Buddleja americana L.<cWF><PMN><CAP><UNT>; {#8} Hyptis verticillata Jacq.<cWF><DPP> | {#5-syn} Rumex cuneifolius Campd.<cWF><PMP> | {#1,#2,#3,#4,#5} Polygonaceae; {#6} Asteraceae (Compositae); {#7} Scrophulariaceae; {#8} Lamiaceae | F | See interview context for best matches. Rumex spp. match common name best. | ||||
| 90 | Y | 2, 7, 8, 10, 11, 13 | bot | Vg1s3 | limun <ALX><RBD>; limona, limuna<{PMT> | limón{#2,7,8,10,11} limón, hojas de{#13}<MRA> | lemon | 100 | {#1} Citrus limon (L.) Osbeck<cWF><UPM><PAA><PMT><MAP><PFW><PAP><CAP><PMP><DHL><DPP><PP3><JHP><CPM><WCC><RBD>; {#2} Citrus medica L.<cWF><PQC>; {#3} Citrus aurantiifolia (Christm.) Swingle<cWF>{lime}<NPM> | Rutaceae | leaves = 13 | F | |||||
| 91 | N | 2, 8, 12 | bot | V | linaza<MRA> | 100 | {#1} Linum usitatissimum L.<cWF><PMP><PAA><UPM><PFW><JAA><JDA><JGM><JHP><JRH><PTP><WMM> | Linaceae | F | ||||||||
| 92 | Y | 2, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16 | bot | Vs3 | llantan, waka qallu <ALX><RBD>; chirakruyuyu <ALX> | ichhu-ichhu<PMP> see ishu -ishu) | llantén{#2,6,8,9,10,11,12,13,14,15}, ayaq llantén{#9}<MRA> | 573-574, 577-582 | {#0} Plantago spp.<RBD>; {#1} Plantago major L.<cWF><CAP><DPP><JAR><JGM><JGR><JRH><JRP><PTP><CPM><NPM><EMP><ICC><UNT>; {#2} Plantago sericea Ruiz & Pav.<cWF>; {#3} Plantago linearis Kunth<cWF><JAA><JGR> | {#3}{syn} Plantago monticola Decne.<cWF><PMP> | Plantaginaceae | F,C | See medicinal notes in <RBD>. | ||||
| 93 | Y | 6, 9, 13 | bot | Vs4 | llaque<TURENG> | llaqe{#6,9,13} | acelga silvestre{#6,9,13}<MRA>; lengua de vaca<PFW> | acelga silvestre = "wild chard" | 295-296 | {#0} Rumex spp.<cWF>; {#1} Rumex crispus L.<cWF><PAA><PFW><DPP><JGM><JRH><JTX><UNT>; {#2} Rumex frutescens Thouars<cWF>; {#3} Rumex conglomeratus Murray<CPM><AMP>; {#4} Rumex peruanus Rech. f.<cWF><PMP> | {#2}{syn} Rumex cuneifolius Campd.<cWF><CAP><PMP> | Polygonaceae | F | acelga silvestre = wild chard (Rumex crispus) | |||
| 94 | N | 16 | bot | V2g4 | lorohuma<AMP>, madre madre<EEE>, lorohuma<AMP> | llama llama{#16} | {#0} Castilleja spp.<CAP>; {#1} Castilleja scorzonerifolia Kunth<cWF>; {#2} Castilleja pumila (Benth.) Wedd.<cWF><EBO>; {#3} Oreocallis grandiflora (Lam.) R. Br.<cWF><PMN><PSP><MPL>; {#4} Pyrolirion albicans Herb.<cWF>; {#5} Zephyranthes andina (R.E.Fr.) Traub<cWF><EBO> | {#1-syn}Castilleja arvensis Schltdl. & Cham.<cWF><AMP><EEE><PMN>; {#3-syn} Oreocallis mucronata (Willd. ex Roem. & Schult.) Sleumer<PMN>; {#4-syn} Zephyranthes albicans (Herb.) Baker<cWF><EBO> | {#1,2,3} Orobanchaceae; {#4} Protaceae; {#5,6} Amaryllidaceae | ? | Treat as a plant instead of llama, depending on interview context. See also: https://qu.wikipedia.org/wiki/Yawar_t%27ayqu | ||||||
| 95 | N | 7 | bot | Vs3g2 | llama wira{#7} Note: ID based on wira-wira | 1047-1052 | {#0} Gnaphalium spp.; {#1} Gnaphalium dombeyanum DC <cWF><CFP><PMP>; {#2} Gnaphalium melanosphaeroides Sch.Bip. ex Wedd.<cWF>; {#3} Gnaphalium viravira Molina<cWF><PMP>; {#4} Culcitium canescens Humb. & Bonpl.<cWF><PMT><MPL> | {#2-syn} Gnaphalium sodiroi hieron<cWF><PMT>; {#4-syn} Senecio canescens (Humb. & Bonpl.) Cuatrec.<cWF><PMN> | {#1,2,3} Asteraceae (Compositae) | Note: "llama wira" not found, ID based on "wira-wira" | |||||||
| 96 | N | 11 | bot | ? | llanki qarato{#11}; s/b= qaratu | T | "llanki" = ?; "qarato" should be "qaratu" = native tree with long leaves | ||||||||||
| 97 | Y | 6, 8, 11, 15 | bot | Vs2 | llawlli <ALX><RBD> | llaulli | 657-659 | {#0} Barnadesia spp.; {#1} Barnadesia dombeyana Less.<cWF><PMN>; {#2} Barnadesia horrida Muschl.<cWF><PMP><PTP><EBO> | {#1-syn} Chuquiraga spinosa (Ruiz & Pav.) D.Don<cWF><UNT> | Asteraceae (Compositae) | fowers = 6,8 | T | Spiny bush with red or white flowers<RBD>; “llaulli” = Barnadesia dombeyana Less.<TURENG> | ||||
| 98 | N | 2, 7, 11, 13, 15 | bot | V | sara-chukcha <PMP> sara <ALX> muruchu <RBD> | maíz{#15}, maiz tostado {#2}, pelo de choclo{#7,11}, cabello de choclo{#13}<MRA> | corn (silk), corn {toasted} | 672-677 | {#1} Zea mays L.<cWF><cPL><PAA><EKQ><PMN><PFW><CAP><PMP><DPP><JBC><JHC><JMY><JPR><ECP><PMD> | Poaceae (Gramineae) (formerly Gramininae) | corn silk = 2 | ? | “cancha” – “tostado de maiz” = 13 | ||||
| 99 | Y | 6, 7, 8, 11 | bot | Vs2g3 | malwa <ALX><RBD> | malva blanca{#6,7,8,11}<MRA> | mallow | 682 | {#0} Malva sp.<JDA>; {#1} Malva sylvestris L.<cWF><PAA><POL><PFW><JAC><JBS><JRH><JTR><JTX>; {#2} Malva parviflora L.<cWF><PMP>; {#3} Alcea rosea L.<cWF><PFW><JAA><JBR>; {#4} Sida cordifolia L.<cWF><DPP><DHL> | Malvaceae | F | See also Urocarpidium shepardae (Johnson) Krapov.<PMP> 678-681 | |||||
| 100 | N | 12 | bot | V | kuti <ALX> | mango, hojas de{#12}<MRA> | 683-685 | {#1} Mangifera indica L.<cWF><PMP><PAA><EKQ><PFW><CAP><DHL><DPP><PP3><JBF><JDA><JPR> | Anacardiaceae | leaves = 12 | C | ||||||
| 101 | Y | 4, 7, 8, 11, 12, 13, 14, 16 | bot | Vs4 | manaupa, runomanayupa <PMP> | mana yupa{#4,7,8,11,14,16,}; manayupa{#12,13}(preferred spelling) | 907-910 | {#0} Desmodium spp.; {#1}Desmodium molliculum (Kunth) DC <cWF><PMP><EKQ><PFW><CO1><CO2><JAA><JRH><CPM><PMD><UNT>; {#2} Desmodium uncinatum (Jacq.) DC.<cWF><UNT>; {#3} Desmodium adscendens (Sw.) DC.<cWF><DPP>; Desmodium neomexicanum A.Gray<cWF><EEE> | Fabaceae | C | See also “rata-rata” (Quechua synonym) this spreadsheet. | ||||||
| 102 | Y | 1, 5, 9 | bot | V | mansana <ALX><RBD>; t'iyu <ALX><RBD> | manzana{#1,9}, manzana, verde{#5}<MRA> | apple | 694-695 | {#1} Malus pumila Mill.<cWF><PMP><JHP> | Rosaceae | manzana verde & green= 5 | ? | |||||
| 103 | ? | 2, 4, 7, 8, 9, 11, 13, 14, 15, 16 | bot | Vs2 | manzanilla{#2,4,7,8,9,11,13,14,15,16}<MRA> | chamomile | 695-696 | {#0} Matricaria spp. {#1} Matricaria chamomilla L.<cWF><PAA><MTP><PMT><JHP><JRP><ARE><PSP><EMP>; {#2} Matricaria frigidum (HBK) Kunth<cWF><PFW><JAA><JHU><JRH> | {#1-syn} Matricaria recutita L.<cWF><PEA><PEC><PMT><JAA><JAC><EKQ><JBS><JDA><JGM><JMM><JRH><JTR><JTX><PTP><NPM><ICC><MPL><AMP><WVP> | Umbelliferae | ? | ||||||
| 104 | N | 15 | bot | Vs3 | chawi<PMP> | marancera{#15} | 460-463 | {#0} Paranephelis spp. {#1} Paranephelis uniflorus Poepp.<cWF><PMP><EBO><PMN><JAA><JRH><PAA><PFW>; {#2} Paranephelius bullatus A.Gray ex Wedd.<cWF>; {#3} Paranephelius ovatus A.Gray ex Wedd.<cWF><PP3> | {#1-syn} Liabum uniflorum (Poepp.) Sch.Bip.<cWF><PMP><EBO><PMN>; {#2-syn} Liabum bullatum (A.Gray ex Wedd.) Hieron.<cWF>; {#3-syn} Liabum ovatum (Wedd.) Britton<CWF><PP3> | F | See also <PMP> pp.460-463 for “chawi”. See also http://zambolandia.com/papers/puklla1/reg_bot_hierbas.html | ||||||
| 105 | Y | 1, 2, 3, 4, 7, 9, 11, 14 | bot | V | markhu<PMP>, marqhu <RBD> | marqu{#1,2,3,4,7,9,11,14}; marqo{#5,8,9,12} | 700-704 | {#1} Ambrosia arborescens Mill.<cWF><PMP><DHL><PTP> | Asteraceae (Compositae) | C | Rule out: {#2} Ambrosia peruviana, but difficult to differentiate, may be the same <DHL>. | ||||||
| 106 | Y | 10 | bot | Vs2 | taqsa <DICT>57pp<ALX><RBD>; tiksaw<DICT>57pp <ALX> | mastuerzo{#10}<MRA> | nasturtium, common nasturtium | 705-706 | {#0} Tropaeolum spp.; {#1} Tropaeolum minus L.<cWF><PAA><PFW><PMN><JAA>; {#2} Tropaeolum majus L.<cWF><PMP><DHL><WVP> | Tropaeolaceae | C | ||||||
| 107 | N | 12 | bot | V | masasamba, hojas de{#12} | masasamba, guanábana<DPP> | soursop | {#1} Annona muricata L.<cWF><EKQ><DHL><DPP> | Annonaceae | leaves = 12 | |||||||
| 108 | N | 5, 9, 11, 14 | bot | V | maich'a<PMP>; maychcha, maicha<CPM> | maych’a{#5,9,14}, maycha{#11} | arnica<PMP> | 668-671 | {#1} Senecio rudbeckiaefolius Meyen & Walp.<cWF><PTP><NPM><CPM><PMP><EBO> | Senecio rudbeckiifolius Mayen & Walp<PMP> | Asteraceae (Compositae) | C | |||||
| 109 | N | 2 | bot | V | mejorana{#2}<MRA> | marjoram | 710-711 | {#1} Origanum majorana L.<cWF><PAA><PFW><CAP><PMP><PP3><JBS><JRH><JTR><JTX><ECP><ICC> | C | ||||||||
| 110 | Y | 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 | bot | Vs3g2 | moqo moqo<DICT-298pp> matiqu <ALX> | moqo moqo{#2.3,7,8,9,10,11,12,13,14,15} | matico{#2,3,7,8,9,10,11,12,13,14,15}<MRA> | {#0} Piper spp.<PSP><PMA>; {#1} Piper aduncum L.<cWF><PAA><UPM><EKQ><PMN><POL><MAP><PFW><DPP><JAA><JAC><JDA><EEE><PMT>; {#2} Piper acutifolium Ruiz & Pav.<cWF><IAP>; {#3} Piper peltatum L.<cWF><AMP>; {#4} Jungia paniculata (DC.) A.Gray<cWF><PEC><PMN><ICC>; {#5} Juglans neotropica Diels<cWF><TMP> | {#1-syn} Piper angustifolium Ruiz & Pav.<cWF><EKQ><POL>; {#1-syn} Piper elongatum Vahl<cWF><PMP><GMM> | Piperaceae | fruit = 8 | See “pimienta” to differentiate species <PAA> Also <DPP> for other species. | |||||
| 111 | Y | 2, 4, 7, 8, 9, 12, 15, 16 | bot | V | mulli<PMT> china mulli, kawsay sach'a, mulli, wayaw <ALX>* | molle{#2,8,9,12,16} | molle{#7,15}; molle, raiz de{#4}<MRA> | Peruvian pepper tree<DHL> | 719-723 | {#1} Schinus molle L.<cWF><PMP><PAA><PFW><EKQ><POL><PMT><CAP><PMP><DHL><JAA><JAR><JBF><JCD><JDA><JMM><JPR><JRH><JTX><PTP><CPM><PSP><ECP><PMD><PMA><AMP><UNT><WMM> | Anacardiaceae | C | |||||
| 112 | Y | 1, 16 | bot | V* | mula huatana<CAP><MPL><PMN> | mula watana{#1} | {#1} Otholobium pubescens (Poir.) J.W. Grimes<cWF><MPL><PMN><AMP*><JMM*><<JDA*><PTP?*>; {#2*} Otholobium mexicanum (L. f.) J.W. Grimes<cWF><JTX*><JAC*><PAA*>; {#3*} Otholobium glandulosum (L.) J.W. Grimes<cWF><JAA*><JMM*><JTX*><JGM*><PSP*><UNT*><PFW?> | {#1-syn} Psoralea pubescens Poir.<cWF><CAP> | Fabaceae | *Asterisk indicates common name is "culein", "culén", or "huallhua". See if photo matches. | |||||||
| 113 | Y | 5, 14 | bot | V | lloqha-lloqha<PMP>,mullaka <RBD>; mullaca<CPM> | mullak’a{#5,15} | 660, 726-729 | {#1} Muehlenbeckia volcanica (Benth.) Endl.<cWF><PMP><WMM><CPM><DICT>2579 | Polygonaceae | ? | |||||||
| 114 | Y | 1, 2, 4, 5, 7, 8, 9, 13 | bot | Vs4g3 | k'oa, muña <PMP>; muña <ALX><RBD> | muña{#1,2,7,8,9}, muña de puna{#13} | muña{#4}, muña de altura{#5}<MRA> | 621-623, 626, 1042 | {#0} Minthostachys spp.; {#1} Minthostachys mollis (Benth.) Griseb.<cWF><UPM><PEC><PAA><PFW><DHL><BCP><HCM><JGM><ICC><WPM>; {#2} Minthostachys setosa (Briq.) Epling<cWF><PTP><CPM><NPM><PMD>; {#3} Minthostachys spicata (Benth.) Epling<cWF><CPM><NPM><CAA><PTP>; {#4} Minthostachys andina (Britton ex Rusby) Epling;<cWF><PMP>; {#5*} Desmodium molliculum (Kunth) DC.<cWF><JRH><PAA><PFW><JAA><JTX>; {#6*} Clinopodium brevicalyx (Epling) Harley & A.Granda<cWF><EBO> | Labiatae | C | High altitude mint (4000 to 5000 m)<RBD> see <PMP> p778-779. *Asteristk: Desmodium molliculum is sometimes called "muña", but more commonly "manayupa" and "pie de perro" *Asterisk - see <WMC>. Sometimes people do not differentiate between species or even genera. | |||||
| 115 | N | 2, 7, 10, 13 | bot | V* | pacha muña{#2,7,10,13} | 598-600 | {#1} Hedeoma mandoniana Wedd.<cWF><CO3><PMP>; {#2*} Minthostachys mollis (Benth.) Griseb.<cWF><UPM><PEC><PAA><PFW><DHL><BCP><HCM><JGM><ICC><WPM>; {#3*} Clinopodium nubigenum (Kunth) Kuntze<cWF> | {#3*-syn} Satureja nubigena (Kunth) Briq.<cWF> | Labiatae | C | Lower altitude mint with stronger aroma and flavor <TP> perhaps 12 species distributed at various altitudes from Venzuela to Argentina. The plethora of integrating phenotypes typical of Minthostachys spp. adds uncertainty to species determination. The use of vegetative characters to separate species is confounding. Species are separated by counting and measurement of calyx ribs. "Taxonomically the genus is in need of revision." Note: https://www.redalyc.org/jatsRepo/341/34159588006/html/index.html La pacha “muña” mencionada posiblemente es otra Menthea cuyo nombre está referido como Satureja nubigena (Kunth) Briq (Bustamante et al.2017). | ||||||
| 116 | Y | 2, 7, 10, 12, 15 | bot | V* | punamuña<PO2> | puna muña{#2,7,10,12,15} | muña (see muña) | {#1*} Clinopodium bolivianum (Benth.) Kuntze<cWF><WHV><EBO><PMN><WPB><PO1><PO2> | {#1-syn} Satureja boliviana (Benth.) Briq.<cWF><PMN*>p622 | Labiatae | “puna” = altitude between 4000 and 5000 feet; See informant #2 who mentions “puna”, “pacha”, and “rapha muña” (indicating different plants). | *Asterisk - presumptive ID based on JHM photo vs <WHV> and web | |||||
| 117 | Y | 2, 5, 9, 12, 13 | bot | V~* | raphi muña? | rapha muña{2,5,9,12,13} | {#0*} Minthostachys sp.<cWF> | Labiatae | “raphi”. s. Bot. La hoja de la planta. *Asterisk - Species id presumptive. This link specificies M. mollis http://sial.muniabancay.gob.pe/sites/default/files/archivos/public/docs/yesica_quispe.pptx |
||||||||
| 118 | N | 10 | bot | V~* | salqa muña{#10} | wild mint <JHM> (salqa = wild) | {#0*} Minthostachys spp. See <PMP> | Labiatae | ID uncertain | ||||||||
| 119 | Y | 9, 14, 16 | bot | Vs4g3 | muthuy <PMP>, mut'uy <ALX><RBD> | mutuy{#9,14,16} | 731-735 | {#1} Senna birostris var. hookeriana (Hook.) H.S.Irwin & Barneby<cWF><NPM><PMP>; {#2} Senna versicolor (Vogel) H.S.Irwin & Barneby<cWF><PMA>; {#3} Senna incarnata (Benth.) H.S.Irwin & Barneby<cWF><EBO>; {#4} Senna bicapsularis (L.) Roxb.<cWF><UNT>; {#5} Indigofera suffruticosa<CWF><PMN><CAP><DHL>; {#6} Acacia farnesiana (L.) Willd.<cWF><DPP> | {#1-syn} Cassia hookeriana Gilb.<cWF><PMP><CPM><RBD><PSP><PMP> | Fabaceae | F | ||||||
| 120 | N | 8, 11 | bot | Vs3 | chilina, naranqa <ALX>; lara <ALX><RBD> | naranja{#8}, naranja, cascara de{#11}<MRA> | orange | 105, 149, 156, 236, 246, 265, 272 | {#0} Citrus spp. {#1} Citrus × aurantium L.<cWF><UPM><PAA><POL><PFW><DPP><JBS><JTR>; {#2} Citrus sinensis (L.) Osbeck<cWF><EKQ><PMP><DPP><JAA><JBS><JHP><JTR>; {#3} Citrus reticulata Blanco<cWF><DPP> | Rutaceae | juice = 8; rind = 11 | C | |||||
| 121 | Y | 5, 7 | bot | ? | niñopunku ? | niño punko{#5}, niñopunko{ #7} | “puncu”, “punko”, “punco” = doorway, gate, entrance? | ||||||||||
| 122 | N | 16 | bot | Vs3 | niwa, ninhua | ñiwa, raiz de | 936-937 | {#0} Cortaderia spp. {#1} Cortaderia rudiuscula Stapf<cWF><PMP><PMT><CAP><PTP>; {#2} Cortaderia jubata (Lemoine ex Carrière) Stapf<cWF><ECP>; {#3} Cortaderia quila (Molina) Stapf>cWF><PTP> | Poaceae (Gramineae) | root = 16 | C | *Asterisk: See medicinal use on page 71 of <ECP>. | |||||
| 123 | N | 3, 9, 12 | bot | ? | nojay{#3,9,12} | ||||||||||||
| 124 | Y | 13 | bot | V* | tuqti <ALX><RBD> | nogal{#13}<MRA> | walnut, walnut tree <RBD>; Andean walnut | 736-737 | {#0} Juglans spp. {#1} Juglans neotropica Diels<cWF><PMP><PAA><PMN><PFW><CAP><DHL><JAA><JAR><JBS><JCD><JDA><JGM><JHC><JPR><JTR><JTX><CPM><PSP><ECP><AMP><UNT>; {#2} Juglans regia L.<cWF> <PMP><ARE> | Juglandaceae | C | ||||||
| 125 | N | 16 | bot | V | nuez moscada<{#16}<MRA> | nutmeg | 737-739 | {#1} Myristica fragrans Houtt.<cWF><PAA><PPA><POL><PFW><CAP><JAR><JBS><JPR><JRH><JTR> | Myristicaceae | ||||||||
| 126 | Y | 10 | bot | V* | ñuñun way{#10} | toronjil ? {multiple sources = M officinalis via DocFetcher} | {#1} Melissa officinalis L.<cWF><Google Lens> | Lamiaceae | "ñuñun" sounds similar to “muña”. Plant ID based on Google Lens & Picture: this with no ambiguity. | ||||||||
| 127 | N | 7 | bot | V | olivo, aceite de{#7}<MRA> | 744-746 | {#1} Olea europaea L.<cWF><ARE><EMP><PAA><PFW><CAP><PMP><JBS><JCD><JTR><ARE><EMP> | Oleaceae | oil = 7 | C | |||||||
| 128 | Y | 2, 10, 12, 14 | bot | V | pule oregano{#12} | orégano{#2,10,12,14}<MRA> | oregano | 749-753 | {#1} Origanum vulgare L.<cWF><PMP><PAA><EKQ><PFW><JAC><JDA><JHC><JRH><JRP><JTX> | Lamiaceae | C | “asnapa” [Q] = herb or oregano? | |||||
| 129 | N | 7 | bot | V | oroy pimienta{#7} | {#1} Piper nigrum L.<cWF><cPL><PAA><PFW><ICC><PFW><CAP><JPR><JOUR>16p | Piperaceae | Verify in interview. | |||||||||
| 130 | Y | (see photo) | bot | Vs4* | oqa-oqa<PMP> | oqa-oqa (See oqa phuti=oqa-oqa?><JHM> | 747-748 | {#0} Oxalis spp.; {#1} Oxalis eriolepis Wedd.<cWF><PMP>; {#2} Oxalis tuberosa Molina<cWF><ECP><PMN><PFW><CAP><JHC><EBO><JRH><RBD> (based on “oqa” or "oca")<PAA>; {#3} Oxalis petrophila R. Knuth<cWF><ECP>; {#4} Oxalis conorrhiza Jacq.<wPL><PMP> | {#3-syn} Oxalis picchensis R. Knuth<cWF> | Oxalidaceae | F | Name based on “oqa” and "oqa oqa" not “oqa phuti”. See medicinal notes in <ECP> and <RBD> and <PMN>; there are 86 species of Oxalis in Peru. Oca refers to different species of Oxalis. See notes in <PMP> p. 747. | "phuti"[Q} = sorrow, grief, affliction; Oca phuti {#syn - oca sancochada} (sancochada = parboiled) see= https://studylib.es/doc/8945946/tesis-henry-tmdi |
||||
| 131 | N | 2 | bot | " | oqa, uqa, uqawsu, iqwanllina <RBD> (to verify – based on ‘oqa”) | oqa phuti{#2} i (oqa=uqa=oca)<JHM> | parboiled oxalis (see note) | same as above | F | Name based on “oqa” and "oqa oqa" not “oqa phuti”. See medicinal notes in <ECP> and <RBD> and <PMN>. There are 86 species of Oxalis in Peru, Oca refers to different species of Oxalis. See notes in <PMP> p. 747. | "phuti"[Q} = sorrow, grief, affliction; Oca phuti {#syn - oca sancochada} (sancochada = parboiled) see = https://studylib.es/doc/8945946/tesis-henry-tmdi |
||||||
| 132 | Y | 14 | bot | V | oqoruru<NPM>; oqoruru. berro de<PMP>; oqhoruro<PTP>; ocororo<EBO> | oqoruro{#14} | berro amarillo<UNT>; berro<PMT> | 107, 150, 198, 239, 264, 272, 387 | {#1} Mimulus glabratus Kunth<cWF><PMP><NPM><PMN><PMT><JAP><JHC><PTP><NPM><ECP><EBO><UNT><WHV> | Scrophulareaceae | F | See "berros" = Mimulus glabratus and <PMN>. | |||||
| 133 | N | 12 | bot | Vs2 | pacae, pacai<PAA>; pakay, waqu <ALX><RBD>; huaba<JRH> | pacay{#12} | pacay <RBD> | inga fruit <RBD> | {#0} Inga spp.; {#1} Inga edulis Mart.<cWF><PAA><UNT><CAP><UNT><JRH><POL><DPP><PFW>; {#2} Inga feuilleei DC.<cWF><PAA><POL><DPP><PFW><UNT>; | {#2-syn} Inga cumingiana Benth.<cWF>PMN> | Fabaceae | Fabaceae (or Leguminosae) <RBD>? | |||||
| 134 | N | 16 | bot | V* | pacha kuti{#16} | mango<DICT>[57pp] | {#1} Mangifera indica L.<cWF><DICT>[57pp] et al see comments | Quechua botanical dictionary indicates “kuti” = mango<DICT>181p<DICT>57p. | ID based on "kuti" in dictionaries. | ||||||||
| 135 | N | 16 | bot | V | tara<WIK> | pacha tara{#16} | spiny holdback<WIK> | 956-958 | {#1} Caesalpinia spinosa (Molina) Kuntze<cWF><PAA><DPP><UPM><PMN><PFW><CAP><PMP><JAA><JAC><JDA><JRH><JTX><PTP><CPM><CAA><PMD> | {#1- syn} Caesalpinia tinctoria DC..<PMP><UNT><PTP> | Fabaceae | “Pacha” indicates species at lower elevation. | |||||
| 136 | Y | 9, 12, 13 | bot | V | palta <ALX><RBD>; paltay <RBD> | palta, hojas de{#9}; palta, pepo de{#12,13}<MRA> (see aguacate) | avocado <RBD><PAA> | 73, 109, 141, 200, 273 | {#1} Persea americana Mill.<cWF> <RBD><PFW><PMP><PAA><EKQ><PMN><CAP><DPP> et al. | Persea gratissima <RBD> | Lauraceae | leaves = 9,13; seed = 12 | C | ||||
| 137 | N | 7, 9, 13, 14, 16 | bot | V* | palma real{#7,9,13,14,16}<MRA> | {#1} Tanacetum vulgare L.<cWF><PMA><PTP><PMP-nd>; {#2} Roystonea dunlapiana P.H.Allen<cWF><TURING>; {#3} Roystonea regia (Kunth) O.F.Cook<cWF><CAP> | {#1} Asteraceae (Compositae); {#2,3} Arecaceae | C | “palma real” is " a bush of middle size, used for different problems in the stomach (pain, balooning, burning). It grows in Cachora but not as many as there were before."<TP> | ||||||||
| 138 | Y | 6, 7 | bot | Vs3 | pampa anis<ECP> | pampa anis{#6} | anis silvestre{#7}<MRA> | dwarf marigold<DHL> | {#0} Tagetes spp. {#1} Tagetes filifolia Lag.<cWF><WMC><PAA><PFW><JAC><JHC><JHP><JTX><NPM-nd><UNT>; {#2} Tagetes pusilla Kunth<cWF><AMP><PTP><CAP><UNT><PMT><PMP><DHL><TURING>; {#3} Tagetes praetermissa (Strother) H.Rob.<cWF><ECP> | {#3-syn} Vilobia praetermissa Strother<cWF> | Asteraceae (Compositae) | See <ECP> for "pampa anis". | |||||
| 139 | N | 8, 14 | bot | V | panti <ALX><RBD> | panti{#14}; panti, flor de{#8} | 159 | {#1} Cosmos peucedanifolius Wedd.<cWF><PTT><RBD><CAP><PMP><PTP> | Asteraceae (Compositae) | flowers = 8 | C | ||||||
| 140 | N | 7, 11, 12 | bot | V | papa <ALX> | papa, cascara de{#7,11,12}<MRA> | potato | 237 | {#1} Solanum tuberosum L.<cWF><UPM><PMN><PFW><JAA><JDA><JC><JPR><JRH><CPM><NPM><CAA><ECP><PMD><AMP><UNT>; Solanum tuberosum subsp. andigena (Juz. & Bukasov) Hawkes<cWF> | Solanaceae | cáscara = 7,11,21 | ? | |||||
| 141 | N | 9 | bot | V | papaya <ALX><RBD> | papaya, pepa de{#9}<MRA> | papaya | 773-775 | {#1} Carica papaya L.<cWF><PMP><PAA> <DPP><PFW><RBD><CAP><MAP><PMN><EKQ> | Caricaceae | seed = 9 | F | |||||
| 142 | N | 14 | bot | V | papel k'uchu, intisoncca<PMP> | papel-papel{#14} | "whiteworm lichen" (found on rocks) | 587, 775-776 | {#1} Thamnolia vermicularis (Sw.) Schaer.<cTL><PMP><PTP> | Icmadophilaceae (formerly Usneaceae) | C | ||||||
| 143 | Y | 7, 8, 11 | bot | V | maguey<PMP>; paqpa <ALX><RBD> | cabuya, raíz de{#7}; maguey{#8}, agave{#8}; maguey, raíz de{#11}; agave, raíz de{#7,11}<MRA> | agave | 666-667 | {#1} Agave americana L.<cWF><PMP><PMN><POL><PMT><HSE><CAP><JHC> | Asparagaceae | Root = 7,11 | F | |||||
| 144 | N | 7 | bot | Vs5* | pawka <ALX><RBD><CAP><DICT>373pp; chuque<PFW> | pauca{#7} | 489-490 | {#0} Escallinia spp.; {#1} Escallonia herrerae Mattf.<cWF><CAP><RBD>; {#2} Escallonia myrtilloides L.f.<cWF><CAP><PMP>; {#3} Escallonia pendula (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><CAP><PAA><PFW><JAR><JBS><JTR>; {#4} Escallonia resinosa (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><JHC><PTP><ECP><EBO><IAP>; {#5} Escallonia micrantha Mattf.<cWF><UNT> | Escalloniaceae | Five species, though only 3 have the name 'pacuo" | |||||||
| 145 | Y | 2, 6, 7, 8, 10, 13, 14, 16 | bot | V | payqu, payku<RBD>paico, payco, payko, payqo, paiku<DHL>payku<DICT>373pp<paico-paico<TP> | payqo{#2,6,8,10,13,14,16}; payqo-payqo{#7} | epazote | 108, 131, 162, 265, 273, 360-362 | {#1} Dysphania ambrosioides (L.) Mosyakin & Clemants<cWF><DHL><PMT><CAP><ICC><PEC><EBO><WCC><WMC> | {#1-syn} Chenopodium ambrosioides L.<cWF><PFW><DPP><UPM><POL><PMT><PAA><PFF><PMN><MAP><PAP><CAP><PMP><DPP><JAA><JAC><JDA><JGM><JHC><JPR><JMN><JTX><CPM><PSP><CAA><AMP><UNT><WMP><DICT>479p<DICT>298p | Chenopodiaceae | Most search results using "paico" | |||||
| 146 | Y | 2, 3, 4, 8, 9, 11, 12 | bot | V | tuna <ALX><RBD>; (kichkaluru ?) <RBD> | penka de tuna {#2,4,8,9,11,12}; nopal{#2,3,4,9,12} <MRA> | prickly pear | 990-991 | {#1} Opuntia ficus-indica (L.) Mill.<cWF><PMP><EMP><PMT><MAP><RBD><PAA><PFW><PAP><DHL><DPP><JAC><JCD><JDA><JHC><JRH><JTC><CPM><EMP> | Cactaceae | F | ||||||
| 147 | N | 10, 11 | bot | Vs2 | pinco-pinco<PMP>; pingo-pingo<CAP>; pinku-pinku | penko-penko{#10}; pinko-pinko{#11} | ephedra | 804-810 | {#0} Ephedra spp.; {#1} Ephedra americana Humb. & Bonpl. ex Willd.<cWF><CAP><PMP><RBD><PTP><EBO><PMD><UNT><WMM><PMT><ECP>; {#2} Ephedra rupestris Benth.<cWF><JMN><ECP> | Gnetaceae | T | Search on "penco" not "penkco" See row 84 for “cola de caballo”. | |||||
| 148 | N | 2, 7, 8, 11 | bot | V | palta <ALX><RBD> paltay <RBD> | palta, pepa de{#2,7,8,11}; aguacate, semilla de{#2}<MRA> | avocado | 73, 109 ,141, 200, 273 | {#1} Persea americana Mill.<cWF><CAP><PMP><DHL><DPP><JAA><JAC><JDA><JHL><JRC><JSR><JTX><EEE><CPM><IAP><PMA><WCC><WCP> <RBD> | Persea gratissima <RBD> | Lauraceae | seed=2 | C | ||||
| 149 | N | 4, 9, 13 | bot | Vs2 | peperme{#4,9,13} | menta{#13}<MRA> | mint | 787-788 | {#0} Colignonia sp.<cWF><PMP>; {#1} Colignonia parviflora subsp. biumbellata (Ball) J.E.Bohlin<cWF><ECP>; {#2} Colignonia scandens Benth.<cWF> | Nyctaginaceae | C | ||||||
| 150 | N | 8 | bot | Vg2 | pipinu, q'achan, kachan <ALX><RBD>; pepinillo<PAA> | pepino{#8}<MRA> | {#1} cucumber; {#2} pepino dulce | {#1} Cucumis sativus L.<cWF><DPP><PMN><CAP>; {#2} Solanum muricatum Aitum<cWF><CPM><AMP><RBD><UNT><PAA> | {#1} Cucurbitaceae; {#2} Solanaceae | Perhaps species will be determined from interview context; "Pepino dulce" refers to S. muricatum. "Pepinillo" is C. sativus<PAA>; Pepinillo & pepino = C. sativus<DPP>; Pepinillo = C. sativus<PFW>; pepino dulce = "Solanum muricatum"<CAP> | |||||||
| 151 | Y | 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 | bot | V | qhurita <ALX><RBD> | perejil{#4,8,9,11,12,13,14}; perejil, raíz de{#3,10}<MRA> | parsley | 788-791 | {#1} Petroselinum crispum (Mill.) Fuss<cWF>numerous (ca25) | Umbelliferae | root = 3,10; leaves = 10 | C&F | |||||
| 152 | N | 14 | bot | V | pensamiento, flor de{#14}<MRA> | pansy | 785-787 | {#1} Viola tricolor L.<cWF><PAA><PMP><PFW><TMP><JTR><JTX><EMP> | Violaceae | flower = 14 | Pensamiento blanco” = Lathyus odoratus L. numerous; pensamiento “p Cypella herrerae<NPM>. | ||||||
| 153 | N | 11 | bot | Vg3s4 | pilli pilli{#11} | 798-801 | {#1} Werneria caespitosa Wedd.<cPL><cWF><PMP>; {#2} Hypochaeris echegarayi Hieron.<cWF><EBO><WHA>; {#3} Hypochaeris taraxacoides (Meyen & Walp.) Ball<cWF><JMM><ECP><EBO><WHA>; {#4} Taraxacum campylodes G.E.Haglund<cWF><PEC> | {#4-syn} Taraxacum officinale (L.) Weber ex F.H.Wigg.<cWF><PMP> | Asteraceae (Compositae) | F | {#3} Hypochaeris chillensis (Kunth) Hieron See <PMP> p. 880 for 3 genera. | “pilli-pilli”: s.(bot) “achicoria”; “pilli-pilli”: s.(bot) diente de león ; pilli-pilli: s.(bot) especie de lobelia enana <DICT>57p |
|||||
| 154 | N | 2, 13 | bot | V | pimpinela{#2,13}<MRA> | 801-804 | {#1} Sanguisorba minor Scop.<cPL><cWF><PAA><PEC><PFW><PMP><TMM><CO1><CO2><JAR><JBS><JDA><EMP><ICC><AMP> | Rosaceae | C&F | ||||||||
| 155 | Y | 13 | bot | Vs2 | pisunay <ALX><RBD> | pisonay{#13} | coral tree <RBD> | {#1} Erythrina falcata Benth.<cPL><cWF><DPP><CAP><RBD><JHM><JQP><JRH><JTR><JTX><EMP><CPM>; {#2} Erythrina edulis Micheli<cWF><PMN><CAP> | Fabaceae | ||||||||
| 156 | N | 11, 12 | bot | Vs2 | arata, platanu, palanta <RBD> | plátano, hojas de{#11,12} | {#0} Musa spp. {#1} Musa × paradisiaca L.<cWF><PMP><DPP><JCP><PAA><EKQ><JCD><RBD>; {#2} Musa acuminata Colla<cWF><JMY><AMP> | {#2} Musa acuminata Colla <AMP> | Musaceae | leaves = 11,12 | C | ||||||
| 157 | N | 12 | bot | ? | portay chili{#12} | Possibly a type of chili (check context of usage). | |||||||||||
| 158 | N | 11 | bot | V~? | puca qaratu? puka garatu? | puka qarato{#11} | {#0} Agave spp. ? (see notes) | “qaratu” = dried trunk of century plant<DICT>797p<DICT>57p which still has its blades “qaratu” = native tree with large leaves; “puka” = type of medicinal plant. | |||||||||
| 159 | N | 9 | bot | V | qantu<PMP><RBD>; kantu, kantuta <RBD>; qantuta, qantutu, qelmu<PMP> | q’antu, flor de{#9} | flor del Inca<PMP> | 836-839 | {#1} Cantua buxifolia Juss ex Lam.<cPL><cWF><PMP><ECP><DICT>57p<DICT>298p<DICT>479p; {#2} (Bolivia only) Dianthus caryophyllus L.<cWF><PMT> | Cantua spp. | {#1} Polemoniaceae; {#2} Caryophyllaceae | flowers<PMP> | C | Search on "qantu": see medicinal notes in <RBD>. | |||
| 160 | N | 3 | bot? | ? | chumpa<WRU-bot> | qayllo chompa{#3} | "chompa" = “chompa” “chumpa” = pullover; jumper; jacket; sweater | ||||||||||
| 161 | N | 9 | bot | V~? | qepo-qepo?; qepu-quepu?;keto-keto | q’epo-q’epo{#9} | cactus | {#0} Opuntia spp. ? (based on name quepo - see notes) | Cactaceae | Possibly a plant with spines like cactus? - Quechua dict; “quepo” (name of glochid in Quecha language); possibly prickly-pear Opuntia | |||||||
| 162 | N | 7, 14 | bot | Vs3 | q’era{#7}; q'era, flor de{#14} | 852-855; | {#0 Lupinus spp.; {#1} Lupinus paniculatus Desr..<cPL><cWF><PMP>; {#2} Lupinus tomentosus DC.<cWF><PMP>;{#3} Lupinus cuzcensis C.P.Sm.<cWF><PMP> | Fabaceae | flowers = 14 | C | See p. 855 in <PMP> for other species;"q'era" is used for several species of Lupinus. | ||||||
| 163 | Y | 4, 9, 11, 12, 14, 15 | bot | Vg2s2 | queto queto<AMP>; keto keto<PMD>; < q'itu-q'itu <RBD> | q’eto-q’eto{#4,9,11,12,14,15}; villagra{#4,9,11,12,14,15} | 77, 115, 133, 159, 162, 239, 264, 275 | {#1} Pterocaulon virgatum (L.) DC.<cWF>; {#2} Achyrocline ramosissima Britton<cWF><EBO><JHC><PTP>; | {#1-syn} Gnaphalium spicatum Mill. <cPL><cWF><PMD><PMP><RBD><ICC><MPL><JMM><CMP><cTR> | Asteraceae | C | ||||||
| 164 | N | 16 | bot | V | salvia nuqchu<ECP>; ñuqchu<PTP>; ñuqch'u<DICT>298p | qhata nuqchu{#16} | 63, 71, 73, 106, 140, 168, 265, 272 | {#1} Salvia oppositiflora Ruiz & Pav.<cWF><APP><PTP>; {#2?} Salvia dombeyi Epling<cWF><PTP (llagas ñuqchu) > | Lamiaceae | C | See uses in <ECP>. See other common names in <APP>; “qhata” = slope of the land; See <PMP>272 for uses. | ||||||
| 165 | N | 7 | bot | ? | qhewaylla{#7} | “waylla”[Q] = grreen, unripe | |||||||||||
| 166 | N | 5 | bot | ? | qhonorana{#5} | ||||||||||||
| 167 | N | 7 | bot | ? | qhotqo{#7} | ||||||||||||
| 168 | N | 9 | bot | ? | quri? | qori wayra{#9} | "qori" translates as "gold"?; :wayra" translates as disease due to wind?; qoriwayra = golden wind | ||||||||||
| 169 | Y | 6, 11 | bot | Vs2 | qosmayllu{#6}; q’osmayllu{#11} | {#0} Solanum spp. {#1} Solanum pentlandii Dunal<cWF><JSS>; {#2} Solanum furcatum Dunal<cPW><cWF> | Solanaceae | See {#1} (“qosmayllu”) <cWF> where flowers are deep lavendar instead of light lavendar. See {#2} (“q'osmayllu”)<cPW> where color is similar but not referenced in pub database; In <JSS> S. furcatum noted that much variation in this species and may be multiple entities in the future. | |||||||||
| 170 | N | 16 | bot | ?TP | quyllu<DICT> | qoyllochompa{#16} | quality is fresh - good for inflammation, good for baths & tobring down temperature"<TP>; possibly “quyllu” refers to potato. | ||||||||||
| 171 | N | 1 | bot | ? | khocha-khocha?. qhucha<DICT>; chuckru?<DICT> | quchu quchu(#1) | “qhuchu” or “quchu” means "close" or "pancreas"; possibly "churkru" = a hardened dried food. | ||||||||||
| 172 | Y | 2, 8, 11, 14 | bot | V | quicuyo saphi<DICT>; kikuyo, kikuyu<DICT> | quikuyo saphy{#2} | grama{#8,11,14}; grama, raíz de{#2}<MRA> | kikuyu grass {introduced from East Africa) | (#1) Pennisetum clandestinum Hochst. ex Chiov.<cWF><PQC><ECP><WKI> | Poaceae (Gramineae) | "saphi" = root; “quicuyo” = grass (introduced from east Africa); can not be eaten by camelids<ECP>. | ||||||
| 173 | N | 16 | bot | V | rabanu <RBD> <DICT>; rawanu<RBD> | rabanos{#16] | rabanito<PFW>;rábano, | radish | 877-879 | {#1} Raphanus raphanistrum subsp. sativus (L.) Domin<cWF><cPL> <CPM><PAA><PMP><PFW><CAP><JPR><ECP><ICC><EMP><RBD> | {#1-syn} Raphanus sativus L.<cWF> | Brassicaceae | See medicinal notes in <RBD>. | ||||
| 174 | N | 9 | bot | V | raki-raki<PMP> | raqi raqi{#9} | 879-883 | {#1} Cheilanthes pruinata Kaulf.<cWF><cPL><PMP><ECP>; {#4} Cheilanthes incarum Maxon<cWF><ECP>; {#2} Asplenium monanthes L.<cWF><EBO>; {#3} Pteris muricata Hook.<cWF><ECP>; {#5} Polystichum orbiculatum (Desv.) J. Rémy & Fée<cWF><ECP> | {#2} Aspleniaceae; {#1,3} Pteridaceae: {#5} Dryopteridaceae | See <PMP> pp. 829-63 for other species by this name “kumu-k'umu”. | |||||||
| 175 | Y | 9 | bot | V* | rata-rata <RBD>; paga paga<EKQ> | rata-rata{#9}; mana yupa{#9} [see row ~139] | 907-910 | {#0} Desmodium spp.; {#1} Desmodium molliculum (Kunth) DC <cWF><Y-photo><see mana yupa #139> {#2?} Triumfetta acuminata unth<cWF><cIPN><N-photo><PMP><DPP><CAP><EEE>; {#3?} Triumfetta semitriloba Jacq.<cWF><N-photo><EEE>; {#4?} Plumbago coerulea Kunth<cWF><PMN><CAP><N-photo>; {#5?} Priva lappulacea (L.) Pers.<cWF><EKQ><N-photo>; {#6?} Anoda cristata (L.) Schltdl.<cWF><DPP><N-photo> {#7} Galium aparine L.<cWF><N-photo><ECP>; {#8} Galium weberbaueri K.Krause<cWF><N-photo><ECP>; {#9) Galium hypocarpium (L.) Endl. ex Griseb.<cWF><N-photo><ECP> | {#4-syn} Triumfetta abutiloides A.St.-Hil.<cWF><EEE>; {#8-syn} Relbunium croceum (Ruiz & Pav.) K.Schum.<cWF><ECP>; < | Fabaceae | F | <MRA> gave "mana yupa" as synonym - may not be correct; Note: Priva lappulacea - doesn't match photo | |||||
| 176 | Y | 7, 10, 13, 14, 16 | bot | Vg2s4 | ritama <ALX><RBD> | retama; retama{#10}, flor de{#7,13,14,16} | retama <RBD> | retama <RBD> | 884-887 | {#1} Spartium junceum L.<cWF><cPL><PMP><PEC><PAA><POL><PMT><PFW><CAP><DHL><DPP><EKQ><JAA><JAR><JBS><JHC><JMM><JTR><JTX><GIP><CAA><ECP><PMD><APP><ICC><RBD> {#2} Senna occidentalis (L.) Link<cWF><PAA><POL>; {#3} Senna alata (L.) Roxb.<cWF><MAP><DPP>; {#4} Senna reticulata (Willd.) H.S.Irwin & Barneby<cWF><PAP><DPP> | {#3-syn} Cassia alata L.<cWF><MAP>; {#4-syn} Cassia reticulata Willd.<cWF><PAP> | Fabaceae | flowers = 7,13,14,16 | T | Note: Retama Serrana = Senecio sp. <POL>. | ||
| 177 | N | 5 | bot | V | kulis <ALX> (see row 84 kulis); ñawicha <RBD>; sitqa = mustard ?<RBD> | repollo{#5}<MRA> | cabbage <RBD><PAA><EKQ><PFW> | 87, 136, 156, 236, 267 | {#1} Brassica oleracea L.<cWF><cPL><PAA><EKQ><PFW><EMP><ICC><PMP><ICC> | Brassicaceae (Cruciferae) | |||||||
| 178 | Y | 3, 7, 11, 14, 16 | bot | V | rumiru <ALX><RBD> | romero{#3,7,11,14,16}<MRA> | rosemary <RBD> | 891-897 | {#1} Rosmarinus officinalis L.<cPL><cWF><PAA><PFW><EKQ><POL><PMT><CAP><JBS><JDA><JGM><JMM><JRH><JTR><JTX><ARE><PMP><NPM><EPM><ICC><PQC><WTA><WVP> | Lamiaceae | C | Cited in many books, journals & manuals | |||||
| 179 | N | 16 | bot | V | ruki<ECP> | roq’e{#16} | [rocque<CPM>;roque<EBO>?] | 898-900 | (#1} Colletia spinosissima J.F.Gmel.<<cWF>cPL><CAA><APP><NPM><CPM><PTP><ECP> | Rhamnaceae spinosa Lam. | Rhamnaceae | ||||||
| 180 | Y | 2, 14 | bot | V | rosa silvestres{#2}; rosa silvestre{#14}<MRA> rosa blanca<PMP> | 900-902 | {#1} Rosa centifolia L.<cWF><cPL><PMP><PFW><AMP><JDA><PAA><PTP><JBS><JTR><CAP> | Rosaceae | F | See also <CAP> for uses. | |||||||
| 181 | Y | 9, 13, 16 | bot | V | ruda{#9,13,16}<MRA> | rue | 902-907 | {#1} Ruta graveolens L.<cWF><CPL><PMP><PAA><PMT><PFW><HSE><DHL><DPP><UPM><EKQ><POL><MAP><PFW><JAR><JBS><JDA><JGM><JMM><JRH><JRP><JTR><JTX><PTP><CPM><ARE><PSP><NPM><ECP><EMP><ICC><PQC><WVP> | Rutaceae | C | |||||||
| 182 | N | 11, 12, 13, 14 | bot | V | isabila <ALX><RBD> | sábila{#11,12,13,14}<MRA> | 911-914 | {#1} Aloe vera (L.) Burm. f<cWF><cPL><PMP><PMT><CAP><UPM><PAA><EKQ><POL><PMT><PFW><DPP><PP1><JMM><CPM><PSP><ICC><AMP><WCC> | Xanthorrhoeaceae | F | |||||||
| 183 | Y | 4, 8, 11 | bot | V | sach’a tumati <ALX><DICT-2579> | sacha tomate{#4,8; }sach’a tomate{#11} | tomate de árbol <RBD>; tamarillo | tree tomato | {#1} Solanum betaceum Cav.<cPL><JOUR-67> | Solanaceae | |||||||
| 184 | Y | 3, 4, 5, 9, 10, 12 | bot | V | ñukch'u <ALX><RBD>; sipita, q'uwa <ALX>; puna salvia<PTP> | salvia{#3,4,5,9,10,12}<MRA>; sálvia, sálvia real? | salvia | 113, 141, 160, 162, 187, 188, 234, 239, 246, 264, 274 | {#0} Salvia spp.<PEC><EKQ>; {#1} Lepechinia meyenii (Walp.) Epling<cWF><cPL><PAA><PFW><PTP><JAA><JBS><JGM><JMM><JPR><JPT><JRH><JTR><PTP><NPM><ECP><WMC>; {#2} Salvia leucantha Cav.<cWF><CFP>; {#3} Salvia tubiflora Sm.<cWF><PMN><PMT><UNT>; {#4} Salvia bullulata Benth.<cWF><PMN><MPL>; {#5} Salvia revoluta Ruiz & Pav.<cWF><PMT>; {#6} Salvia sagittata Ruiz & Pav.<cWF><JHC><UNT>; {#7} Salvia officinalis L.<cWF><JMM><JPR><PTP><EMP>; {#8} Salvia oppositiflora Ruiz & Pav.<cWF><PSP><ECP><APP>;{#9} Salvia sagittata Ruiz & Pav.<cWF><APP><AMP>; {#10} Salvia macrophylla Benth.<cWF><AMP>; {#11} Salvia occidentalis Sw.<cWF><AMP>; {#12} Buddleja americana L.<cWF><POL> | {#1-11} Lamiaceae {#12} Scrophulariaceae | C | “pampa anis” = “pampa salvia” <PMP> p83, 187.. | |||||
| 185 | N | 13 | bot | Vg3s12 | salvia blanca{#13} | {#1} Salvia cuspidata Ruiz & Pav.<cWF><cPL><PAA><PFW>; {#2} Munnozia sp.<JAC><JTX> | {#1} Lamiaceae {#2} Asteraceae (Compositae) | C | Note that interviewee #13 listed “salvia blanca” and “salvia silvestre”. | ||||||||
| 186 | N | 7, 13 | bot | V | salvia silvestre{#7,13}<MRA> | {#0} Salvia spp. (unspecified) | Lamiaceae | C | |||||||||
| 187 | N | 12 | bot | ? | sange{#12} (= sangre de grado?) | Listen to audio #12 to clarify name “sange”; “sankay”?=Trichocerus peruvianus. | |||||||||||
| 188 | N | 7 | bot | Vs4 | lan wiqi <ALX><RBD><DICT&bot> | sangre de grado{#7}<MRA> = sangre de drago | 921-923 | {#0} Croton spp. {#1} Croton lechleri Müll.Arg.<cWF><cPL><PAA><PFW> <RBD><PMP><MAP><CAP><DHL><DPP><JAC><JBC><JMM><JTX><EEE><NPM><PMA><UNT>; {#2} Croton draconoides Müll.Arg.<cWF><cPL><PAA><PFW><PMP><CAP><DPP><AMP>; {#3} Croton palanostigma Klotzsch<cWF><CAP><DPP><CPM><UNT>; {#4} Croton erythrochilus Müll.Arg.<cWF><PMP><DPP> | Euphorbiaceae | latex = 7 | See medicinal notes in <RBD><PMP><DPP> (and species). | ||||||
| 189 | Y | 3, 9, 14, 16 | bot | Vg4s7 | santa maría{#3,9,14,16}<MRA> | feverfew (based on species id and photo) | 925-930 | {#0} Tanacetum spp.; {#1} Tanacetum parthenium (L.) Sch.Bip.<cPL><PMP><POL><DPP><PMT><DPP><EBO><WVP><Y-photo>; {#2} Tanacetum balsamita L.<cWF><EMP>; {#3} Piper peltatum L.<cWF><EKQ><MAP><PAP><DPP><EEE><AMP><N-photo>; {#4} Piper umbellatum L.<cWF><CFP><N-photo>; {#5} Cestrum strigilatum Ruiz & Pav.<cWF><PAA><PFW><JAA><JRH><N-photo>; {#6} Cestrum undulatum Ruiz & Pav.(syn?)<cWF><PFW><JRH><N-photo>; {#7} Tagetes minuta L.<cWF><POL>; | {#1-syn} Chrysanthemum parthenium (L.) Pers.<cPL><cWF><PMT>: {#1-syn} Pyrethrum parthenium (L.) Sm.<cWF><EBO><WVP>; {#3-syn} Pothomorphe peltata (L.) Miq.<cWF><PAP> | {#1-2,7} Compositae(Asteraceae); {#3-4} Piperaceae; {#5-6} Solanaceae | |||||||
| 190 | Y | 2, 3, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 16 | bot | Vs2 | siraka <RBD>; shiraca; zarza; zarzamora | sirak’a(#2,78,9,11,12,14,16); siraka(#3};sirak'a, frutos rojos{#5} | mora silvestre<MRA> | blackberry <RBD> | {#0} Rubus spp.; {#1} Rubus rosifolius Sm.<cWF><cPL><PAA><PMN><PFW><JAA><JAC><JAR><JBS><JCD><JPR><JTR><JTX><GIP><WMC><DICT>57pp<-photo>; {#2} Rubus roseus Poir.<cWF-ambiguos><PMN><AMP><N-photo> | {syn} Rubus robustus P.J.Müll.<cPL> | Rosaceae | red fruits = 5 | See medicinal notes in <RBD> roots for diabetes<DICT-DOC>; Search "zarzamora" yields best results. | ||||
| 191 | N | 12 | bot | V | siwinto{#12} (sahuintu - see comment) | guayabo, guayaba | guava | 541-543 | {#1} Psidium guajava L.<cWF><CAP><DHL><PMP> | Myrtaceae | Possibly “sawintu” <DICTbot> or “sahuintu” Possibly “guava” - see interview (diarrhea?). | ||||||
| 192 | N | 3 | bot | Vg2s2? | cidra{#2}, sidra{#2}<MRA> (2 different meanings) | oregano (Lippia alba) = cidra or citrón {Citrus medica) | {#1} Lippia alba (Mill.) N.E.Br. ex Britton & P.Wilson<cWF><EEE><PAP><~MAP><~CAP><~PSP><~ICC>[oregano] [cider] ; {#2} Citrus medica L.<cWF><cPL><~CAP><DPP><~PP3><JOUR>9p [citron] | {#1} Verbenaceae {#2} Rutaceae | Note: need the context from the interview See https://www.plantasparacurar.com/que-es-la-cidra/; “La sidra”, escrita con “ese”, es una bebida de baja graduación alcohólica, que se fabrica con jugo de manzana o pera. Pero “la cidra” con “C”, es un cítrico que da frutos muy parecidos a la toronja. Y Héctor Pablo, de Sonora, nos muestra los dos árboles. | https://www.diccionariodedudas.com/cidra-o-sidra/ | |||||||
| 193 | N | 7 | bot | V* | wallpa chaki<DICT>p479 | soliman{#7} | contolla<PFW> | {#1} Lobelia decurrens Cav.<cWF><cPL><PMN><CAP><EEE><AMP><CPM><~PAA><~JTX>; {#2} Ranunculus praemorsus Kunth ex DC.<cWF><PMN><CAP>; {#3} Hura crepitans L.<cWF><EKQ>; {#4} Anemone helleborifolia DC.<cWF><DICT>298pp<DICT>479pp | {#1} Campanulaceae; {#2,4} Ranunculaceae; {#3} Euphorbiaceae | Note: Most likely Lobelia decurrens. | |||||||
| 194 | ? | 3 | bot | V | tamarindo{#3}<MRA> | tamarind | {#1} Tamarindus indica L.<cWF><cPL><UPM> <PAA>< PFW><CAP><DPP><JDA><JHP><ICC> | <UPM><DPP> | Fabaceae | ||||||||
| 195 | ? | 5, 8 | bot | V | tumati <ALX><RBD> | tomate{#5,8}<MRA> | tomato | 969-971 | {#1} Lycopersicon esculentum Mill.<cWF><PAA><PMN><MAP><PFW><CAP><PMP><JAR><JSS><EMP> | {#1-syn-homotypic} Solanum lycopersicum L.<cWF><PAA><PMN><MAP><PFW><CAP><PMP><JAR><JSS> | Solanaceae | L. esculentum and S. Lycopersicon are homotypic synonyms. | |||||
| 196 | Y | 2, 3, 9 | bot | Vg2s4 | t'ankar<RBD>; t'anqar<ECP> | t’ankar{#2,3,}; t'ankar, flor de{#9} (tankar)<TP> | barberry bush <RBD><WordRef> | 152; 953-956 | {#0} Duranta spp. {#1} Duranta triacantha Juss.<cWF><PMP>; {#2} Duranta × rupestris Hayek<cWF><PMP><~APP>; {#3} Duranta mandonii Moldenke<cWF><ECP>; {#4} Lycianthes lycioides (L.) Hassl.<cWF><PMP><NPM><ECP> | cWF> | {#1-2} Verbenaceae; {#3} Solanaceae | flowers = 9 | |||||
| 197 | N | 10, 12, 15 | bot | V | tayanku <ALX><RBD>; tayanka<DICT>479p<PMP> | tayanku{#10}; tayanko{#12,15} see comments | pasto miel<PFW> | 960-962 | {#0} Baccharis spp. {#1} Baccharis tricuneata (L.f.) Pers.<cWF><PMP>; {#2} Baccharis papillosa Rusby<cPL><PFW><RBD><~DICT>298pp; | {#2-syn} Baccharis odorata Kunth.<PFW><DICT>298pp | Asteraceae (Compositae) | T | Proper spelling is “tayanku” which comes up in dictionaries, also “taya”<PMP>. | ||||
| 198 | Y | 3, 7, 10, 11, 13 | bot | V | tara <ALX>; taya<UPM>; talla, chanchalagua<PFW> | tara{#3,11,14}; {#7}tara, hojas de; {10} tara, polvo<MRA> | 956-958 | {#1} Caesalpinia spinosa (Molina) Kuntze<cWF><cPL><UPM><PAA><PMP><PMN><PFW><CAP><DPP><JAA><JAC><JDA><JRH><JTX><PTP><CPM><CAA><PMD><APP><AMP><UNT><WMP> | {#1-syn} Caesalpinia tinctoria (Kunth) Benth.<cWF><PTP> | Fabaceae | leaves = 7; powder = 10 | ||||||
| 199 | Y | 5 | bot | V?* | tikti, tixti, teqti, ticti,tijti<DICT>s | tijti{#5} | {#1} Berberbis sp.<Y-photo> | Includes video; “tikti” = wart (Aymara) , video shows spiny plant - possibly Berberis sp. based on spiny stem and yellow wood. | |||||||||
| 200 | N | 13 | bot | Vs9 | tintin <ALX><RBD>; hulun, kururunku, luq'ust, purusi, tawsu <RBD> | tintin{#13} | granadilla<{#13}MRA | passion flower | 539-541; 697-699; 987-999 | {#0} Passiflora spp.; {#1} Passiflora ligularis Juss .<cWF><RBD><PMN><DPP><UNT><PAA><PFW><CAP><JAA><JDA><JMM><JTX><CPM><CAA><PQC><AMP>; {#2} Passiflora nitida Kunth>M<cPL>:<PAA><DPP><PMP><WCC>; {#3} Passiflora coccinea Aubl.<cPL><PMP><CAP><EEE>; (#4} Passiflora pinnatistipula Cav.<cPL><PMP><PTP>; {#5} Passiflora laurifolia L.<cWF><DPP><CAP>; {#6} Passiflora tripartita (Juss.) Poir.<cWF><UNT>; {#7} Passiflora mixta L.f.<cWF><ECP>; {#8} Passiflora edulis Sims<cWF><DPP>; {#9} Passiflora mollissima (Kunth) L.H.Bailey<cWF><PMN> | {#9-syn} Passiflora tripartita var. mollissima (Kunth) Holm-Nielsen & P. Jorgensen<cWF> | Passifloraceae | fruit or leaves? | F | See <DPP> for species distribution by 24 departments. | ||
| 201 | Y | 11 | bot | Vs3 | mapachu, tawaku <RBD>; qamasayri<RBD><DICT>bot | tobaco silvestre{#11}<MRA> | wild tobacco <JHM> | 948-950; | {#0} Nicotiana spp;. (#1} Nicotiana rustica L.<cWF><cPL><PMP>p948<CAP><PFW>; {#2} Nicotiana tabacum L.<cWF><PAA><PFW><CAP>; {#3} Nicotiana undulata Ruiz & Pav.cWF><ECP> | {#2} Nicotiana tabacum L. (#3} Nicotiana glauca Graham | Solanaceae | C | N. rustica was first tobacco cultivated and remains primary tobacco cultivated<PMP>p949. | ||||
| 202 | Y | 8, 12, 14 | bot | V | toqnay{#8}; tojnay{#14,photo}; nojay{#12} | lantana | 639-642 | {#1} Lantana camara L.<cWF><cPL><PMP><DPP><EEE><CAA><UNT><CAP><DHL> | Verbenaceae | C | Photo labeled as "tojnay" ID based on photo; search also on "tucnai". | ||||||
| 203 | N | 15 | bot | V | toronjil{#15}<MRA> | 976-978 | {#1} Melissa officinalis L.<cWF><cPL><PMP><PAA><UPM><PEC><EKQ><PMT><CAP><DHL><CO1><CO2><JDA><JGM><JHP><JTX><PTP><NPM><ECP><EMP><ICC> | Lamiaceae | C | ||||||||
| 204 | N | 8, 14 | bot | Vg2s2 | riwu <ALX>; triw <RBD> | trigo{#8,#14}<MRA> | wheat | 983-985 | {#1} Triticum aestivum L.<cWF><cPL><PAA><PMP><CAP><PFW><EMP><ECP><ARC><JRH><JAA>; {#2} Coix lacryma-jobi L.<cWF><DPP> | . | Poaceae (Gramineae) | ? | |||||
| 205 | N | 7, 10, 12, 13 | bot | V* | pukpu q'ello; k'oto t'ika<PMP> | tullma{#7,10,12,13} | 820-821, 986-987 | {#1} Gomphrena meyeniana Walp.<cWF><cPL><PMP>; {#2} Tristerix peruvianus (Pacz.) Kuijt<cWF><JPT>; {#3} Gnaphalium sp.<cWF><ERC> | {#1} Amaranthaceae; {#2} Loranthaceae | ? | Probably Gomphrna meyeriana - see PMP - most likely | ||||||
| 206 | N | 13, 14 | bot | Vs5 | tumbo silvestre{#13,14}<MRA> | 987-989 | {#0} Passiflora spp.; {#1} Passiflora quadrangularis L.<cWF><PAA><PFW><CAP><PAA><JRH><AMP><WCC>; {#2} Passiflora mollissima (Kunth) L.H.Bailey<cWF><cPL><PMP><EKQ><PMN><UNT><JPT>; {#3} Passiflora ligularis Juss.<cWF><DPP><CPM><UNT>; {#4} Passiflora tripartita (Juss.) Poir.<cWF><DPP>; {#5} Passiflora gracilens (A. Gray) Harms<cWF><CAA> Passiflora tarminiana <RBD> | Passiflora mollissima = purus <RBD> | Passifloraceae | ||||||||
| 207 | N | 11 | bot | V | tucnai<PMP> | tuqnay{#11} | 641 | {#1} Lantana camara L.<cWF><cPL><DHL><PMP><CAP> | Verbenaceae | C | See “toqnay” | ||||||
| 208 | N | 7 | bot | Vg2s+* | uchu <ALX> | uchu uchu{#7} | chili pepper?<PAA> | 85, 132, 405-408 | {#0} Capsicum spp.<Y-hot><DICT>57pp<DICT>298pp; {#1} Capsicum pubescens Ruiz & Pav<cWF><PMN><CAP*><DHL*>.; {#2} Capsicum baccatum Buch.-Ham. ex Wall.<cWF><PMT*><CAP*>; {#3} Capsicum annuum L.<cWF><CAP*><Y-hot>; {#4} Calendula officinalis L.<cWF><PMP><PMT*><EBO*> | {#0-3}Solanaceae; {#4} Asteraceae (Compositae)\ | “uchu” = Capsicum<DICT>Cusco. Capsicum can't be ruled out - consult interview; See page 51-55 of <PAA> Note: "uchu uchu" may have different meaning than "uchu". "Uchu" generally means aji pepper, is "uchu uchu" meaning very hot pepper - picante? | See <DHL> page 157 regarding Capsicum nomenclature. | |||||
| 209 | N | 5, 11 | bot | Vg2s5+ | mullupu waska <ALX> | uña de gato{#5,11}<MRA> | cat’s claw | {#0} Uncaria spp.; {#1} Uncaria tomentosa (Willd. ex Schult.) DC.<cWF><PAA><MAP><PFW><CO2><DPP><JAA><JAR><JBC><JCD><JHU><JMM><JPR><JRP><JRS><PSP><PMD><ICD><PMA><AMP><WCC><WMP>; {#2} Uncaria guianensis (Aubl.) J.F.Gmel.<cWF><cPL><PAA><DPP><MAP><PFW><CO1><DPP><JBC><JHP><JHU><JRS><PMA><WCC><WMP>; {#3} Mimosa nothacacia Barneby<cWF><JCD><JRH><JRS>; {#4} Mimosa acantholoba (Willd.) Poir.<cWF><POL>; {#5} Mimosa albida Willd.<cWF><PQC>; {#6} Zanthoxylum fagara (L.) Sarg.<cWF><PMN><DPP>; | {#2} Musa acuminata Colla <AMP> | (#1,2}Rubiaceae; {#3,4,5} Fabaceae; {#6} Rutaceae | See<JOUR&><WEB&><THESIS><WEB>. | ||||||
| 210 | ? | 2, 9 | bot | Vs8+g7 | valeriana{#2,9}<MRA> | 766-767 | {#0} Valeriana spp.<UPM><PEC><POL><PFW><CAP><JAC><JBS><JEP><JDA><JHU><JPT><JTX><PSP>; {#1} Valeriana microphylla Kunth<cWF><cPL><PAA><POL>; (#2} Valeriana plantaginea Kunth<cWF><cPL><PAA><POL><JAC><JBS>; {#3} Valeriana decussata Ruiz & Pav.<cWF><POL><CAP><ECP>; {#4} Valeriana convallarioides (Schmale) B.B. Larsen<cWF><POL>; {#5} Valeriana pilosa Ruiz & Pav.<cWF><JRP><JVP><WMC>; {#6} Valeriana officinalis L.<cWF><PTP><EMP><ICC>; {#7} Valeriana pinnatifida Ruiz & Pav.<cWF><UNT>; {#8} Valeriana edulis subsp. procera (Kunth) F.G. Mey.<WVP>; {#9} Astrephia chaerophylloides (Sm.) DC.<cWF><PMN>; {#10} Belonanthus hispida (Wedd.)<cWF><cPL><PAA>; {#11} Phyllactis rigida (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><PAA><PFW><JRH><JTR><JTX>; {#12} Loricaria thyrsoidea (Cuatrec.) M.O.Dillon & Sagást.<cWF><POL>; {#13} Geranium humboldtii Spreng.<cWF><POL>; {#14} Geum peruvianum Focke<cWF><PFW><JDA><JGM>; {#15} Perezia pinnatifida (Humb. & Bonpl.) Wedd.<cWF><JPT><JQP>; | {#10-syn} Valeriana niphobia Briq.<cWF><PAA>; {#11-syn} Valeriana rigida Ruiz & Pav.<cWF><PAA><JTR> | {#1-11 Caprifoliaceae; {#12,15} Asteraceae (Compositae); {#13} Geraniaceae; {#14} Rosaceae | C<Valeniana> | qhuchu or quchu means "close" or "pancreas"; possibly "churkru" = a hardened dried food | ||||||
| 211 | Y | 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 15, 16 | bot | Vs5 | virwina<PMP>; wirbina <ALX>; wayruru | verbena{#2,4,5,6,7,8,9,10,11,15,16}<MRA>; berbena | verbena | 1006-1011; 1011-1012; 1013-1014; 1052-1054 | {#0} Verbena spp.<NPM>; {#1} Verbena litoralis Kunth<cWF><PMP><UPM><PEC><PAA><EKQ><PMN><MAP<PFW><PAP><CAP><DPP><JAA><JAC><JDA><JGM><JHC><JMF><JPR><JPT><JQP><JTX><PSP><PQC><MPL><AMP><WHA><Y-photo>; {#2} Verbena officinalis L.<cWF><UPM><MAP><DPP><JDA><EMP><WCC>; {#3} Verbena cuneifolia Ruiz & Pav.<cWF><PMP><CAP?>; {#4} Verbena hispida Ruiz & Payv.<cWF><JPT><EEE><ECP>; {#5} Verbena parvula Hayek<cWF><PMP> | Verbenaceae | Note: Photo probabably Verbena litoralis since found in wild, not cultivated. | ||||||
| 212 | N | 13, 15, 16 | bot | Vs2g3 | violeta{#13,15}; violeta, flor de{#16}<MRA} | 1016-1017 | {#0} Viola spp.<JTX>; {#1} Viola odorata L.<cPL><cWF><PMP><DPP><JMM><EMP>; {#2} Viola arguta Willd. ex Roem. & Schult.<cWF><PMN> | Violaceae | flowers<PMP> | C | |||||||
| 213 | N | 3, 7, 12 | bot | V?* | wache?, huache?, huaje?,aguaje?,ahuashi?<JHM> | wage{#3,7}; waje{#12} | {#1} Mauritia flexuosa L.f.<cWF><Y-"aguage"><DPP><WUP><WPT><AMP> | Arecaceae | See <DPP> for other possibilities. “aguaje” used for "tos" Spelling by Mariieta may be incorrect. See similar words on page 442 of <DHL> | ||||||||
| 214 | N | 7, 13, 15, 16 | bot | Vs4* | wakatay (huacatay) <ALX>; ; huacatayo <RBD> | wakatay{#16}; chijchipa{#13,15}, chiqchipa{16} | wakatay molido{#7}<MRA> | African marigold | 1023-1025 | {#0} Tagetes spp.; {#1} Tagetes minuta L.<cWF><cPL><PMP><UNT><DHL><JHC><RBD><Y-photo = chijchipa>; {#2} Tagetes multiflora Kunth<cWF><PMP><NPM><PTP><ECP><Y-chiqchipa - NPM,PTP,ECP>; {#3} Tagetes ternifolia Kunth<cWF><ECP>; {#4} Tagetes mandonii Sch.Bip. ex Klatt<cWF><CAP><Y-chijchipa> | Asteraceae (Compositae) | C | “molido” = ground or powdered | ||||
| 215 | N | 3, 7, 16 | bot | Vs4g3* | wamanripa <RBD>; huaman ripa<DICT>797p | waman ripa{#3}; wamanripa{#7,16} | 1035-1037 | {#0} Senecio spp.; {#1} Senecio tephrosioides Turcz.<cWF><cPL><PMP><PEC><PMN><JAC><RBD><JRP><PMD><MPL>; {#2} Senecio calvus Cuatrec.<cWF><JHC>; {3} Senecio timidus Cuatrec.<cWF>JQP>; {#4} Oritrophium peruvianum (Lam.) Cuatrec.<cWF><PFW><JAA><JPR><JTR><Y-huamanripa*>; {#5} Laccopetalum giganteum (Wedd.) Ulbr.<cWF><JAR><JBS><JRH> | {#1,2,3,4} Comopositae(Asteraceae) {#5} Ranunculaceae | C | Note: far more search results with "huamantipa". | ||||||
| 216 | N | 16 | bot | Vg2s3 | wallwa <ALX<RBD>; hual-huas<ALX>huallwa?<JHM> | wallwa{#16} | 1030-1034 | {#1} Psoralea glandulosa L.<cWF><cPL><PMP>; {#2} Psoralea mexicana (L.f.) Vail<cPL><PMP><RBD>; {#3} Otholobium pubescens (Poir.) J.W. Grimes<cWF><JPT><ECP> | {#3-syn} Psoralea pubescens Poir<cWF><ECP><RBD> | Fabaceae | C | “wallwa blanca” = Otholobium pubescens (Poir.) J.W. Grimes | |||||
| 217 | N | 5, 7, 10 | bot | Vs2 | wallwa ? (see wallwa) or wawillay<PMP>? | waullay{#5,7,10} s/b: "wawillay"<PMP> | 1040 | {#0} Calceolaria spp. {#1} Calceolaria sparsiflora Kunze<cWF><cPL><PMP>; {#2} Calceolaria engleriana Kraenzl.<cWF><JPT>; | Calceolariaceae | C | Compare interviewee uses of “wallwa”. | ||||||
| 218 | Y | 5, 12 | bot | V | waraqo, waraqu <RBD> | waraqo{#5}; waraq’o{#12} | 1039-1040 | {#1} Austrocylindropuntia floccosa (Salm-Dyck ex Winterfeld) F.Ritter<cWF><cPL><PMP><NPM> | {#1-syn} Opuntia floccosa Salm-Dyck<cWF><NPM> | Cactaceae | C | ||||||
| 219 | N | 10 | bot | ? | warpha{#10} | ||||||||||||
| 220 | N | 12 | bot | ?* | wejontoy{#12} s/b "huejontoy" ? | References on web to "el huejontoy is a plant", possibly a species of orchid. | |||||||||||
| 221 | N | 14 | bot | ?* | wishkataya{#14} "wisqa taya" ? "wisqa hacha" ? | Both words, "wisqa" and "taya" refer to different plants. | |||||||||||
| 222 | N | 11, 12 | bot | V | winu | vino vino{#11,12} | {#1} Aristeguietia discolor (DC.) R.M.King & H.Rob.<cWF><APP><WHA><~WMP> | Asteraceae (Compositae) | |||||||||
| 223 | Y | 2, 12 | bot | V | lakwas <RBD> | yakon[#2,12]; yacón{syn - qv}; llacón{syn-qv} | {#1} Smallanthus sonchifolius (Poepp.) H.Rob.<cWF><cPL><PAA><EKQ><PMN><PFW><JBC><JGM><JHC><JRP><PMA><AMP><UNT><CAP-qv><AMP><Y-photo> | Asteraceae (Compositae) | |||||||||
| 224 | N | 1, 9, 11, 12 | bot | Vg2s4 | llareta<CPM> | yareta{#1,9,11,12} | {#0} Azorella spp.; {#1} Azorella multifida (Ruiz & Pav.) Pers.<cWF><cPL><PMN><PMP><PMT><CPM>; {#2} Azorella lycopodioides Gaudich.<cWF><PMT>; {#3} Azorella compacta Phil.<cWF><ERC><PTP>; {#4} Aretiastrum aschersonianum Graebn<cWF><PMP> | {#2} Azorella diapensioides A.Gray<cPL><PMP>; {#3} Azorella crenata (Ruiz & Pav.) Pers.<cPL><PMP> | {#1,2} Apiaceae {#3} Caprifoliaceae | T{#1,2,3}, C{#4} | |||||||
| 225 | Y | 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 | bot | Vs3g2 | yawar ch'unqa <ALX><RBD>; yahuar<CAP> | yawar ch’onqa;{#4,6,7,8,9,1011,12,13,14,15,16}; yawar chonqa{#2}; puna yawar ch'onqa{#5} | chupa sangre{syn}{#11,12}<MRA>; yahuarchuncca<PTP> | red primrose<RBD>; high altitude yawar ch'onqa<JHM>; hierba del dominio<PAA><PFW><JOUR>50p | 126, 145, 146, 160, 184, 200, 206. 212, 240, 264, 278 | {#0} Oenothera spp.; {#1} Oenothera rosea L'Hér. ex Aiton<cPL><cWF><PMP><PAA><PTP><CPM><JPT><ECP><PMA><WMP><CPM><JGM><JPT><CAP><PMN><Y-photo>; {#2} Oenothera multicaulis Ruiz & Pav.<cWF><cPL><cWF><PMP><EBO><ECP>; {#3} Oenothera scabra K. Krause<cPL><cWF><PMP> | Onagraceae | flowers=9 | F | O. rosea is the principal species used. | “yawar” = "blood", ch'unqa = "suck'; The name is given to plants used to treat wounds - may involve other species not listed on this spreadsheet<ECP>. | ||
| 226 | N | 12 | bot | V | yuka <ALX><RBD> | yuca, hojas de{#12}<MRA> | manioc <RBD> | 1065-1067 | {#1} Manihot esculenta Crantz<cPL><PMP><CFP><PAA><CFP><EKQ><MAP><PFW><PAP><DPP><JRH><EEE><AMP><WCC> | {#1-syn} Manihot dulcis (J.F. Gmel.) Pax<cWF> | Euphorbiaceae | leaves = 12 | There are 6 species of Manihot cultivated in Peru. P. esculenta is common. | ||||
| 227 | N | 13 | bot | Vs5 | yuyu<RBD>; hat'aqo<PMP> | yuyo{#13}<MRA>; nabo <RBD> | 554-556 | {#0} Amaranthus spp.; {#1} Amaranthus hybridus L.<cWF><cPL><PMP><PAA><PFW><JAA>; {#2} Amaranthus dubius Mart. ex Thell.<cWF><cPL><DPP><PP3>; {#3} Amaranthus spinosus L.<cPL><DPP><AMP>; {#4} Amaranthus cruentus L.<cWF><DPP>; {#5} Amaranthus deflexus L.<cWF><JHC> | Plantaginaceae | C,F | |||||||
| 228 | N | 4, 16 | bot | Vs4* | sapallu <ALX><RBD> | zapallo{#4}; zapallo, tronco de{#16}<MRA> | type of squash | 1070-1072 | {#0} Cucrubita spp.; {#1} Cucurbita maxima Duchesne<cWF><PAA><PMN><PMT><PFW><CAP><PMP><DPP><JDA><JRH><CPM>; {#2} Cucurbita moschata Duchesne<cWF><cPL><PAA><EKQ><RBD><PFW><PMP><MAP><CAP><JRH><WCC>; {#3} Cucurbita pepo L.<cWF><PMN><PFW><CAP>; {#4} Cucurbita ficifolia Bouché<cWF><CAP> | {#2} Cucurbita maxima Duchesne<cPL><PAA><PFW><PMP><DPP><CPM> | Cucurbitaceae | pumpkin stem = 16 | <PMP> indicates Cucurbita maxima. | ||||
| 229 | N | 5, 8, 9, 11, 12, 13 | bot | Vs2 | racacha<DPP>;raqacha <ALX><RBD> (Andean carrot or carrot?) | rakacha{#9}<asked Theo> | zanahoria{#5,8,11,12,13}<MRA>; zanahoria hojas{#13}<MRA> | Andean carrot or Andean parsnip | 1068-1070 | {#0} Daucus spp.; {#1} Daucus carota L.<cWF><PMP><CAP><EKQ>; {#2} Daucus montanus Humb. & Bonpl. ex Schult.<cWF><PFW><PAA>; | {#2} Daucus carota L.<PMP><NPM><CPM><JORN-7><ARE><CAP><EMP>; {#3}Daucus montanus H. and B. ex Spreng<PFW> |
Apiaceae | juice = 11; leaves = 13 | T | See https://www.healthbenefitstimes.com/arracacha/ (carrot or Andean carrot?) | ||
| 0 | |||||||||||||||||
| 1 | N | 2 | anim | Vs2 | k'ita quwi <RBD> | qowi | cuy, grasa de{#2}<WRA> | guinea pig | {#1} Cavia porcellus L.<cIT><JHC>{domesticated Peruvian guinea pig}; {#2} Cavia tschudii Fitzinger<cIT><DICT>479pp.<DICT>298pp.{montane guinea pig}; | {#1-syn} Cavia cobaya <EKQ><RBD>i | Caviidae | fat (grasa) = 2 | C | Fat is considered to be hot<JHC>. See <ECP> also. | Used as diagnostic instruments<JBS> | ||
| 2 | N | 2, 9, 12, 13, 16 | anim | V | atallpa <RBD>; wallpa (s/b hualpa); huallpa untu (grasa de gallina)<PMT> | wallpa (correctly written as "huallpa") | gallina, infundia de{#2,9,12,13,16}<MRA> | hen | {#1} Gallus gallus domesticus L. | Phasianidae | Infusion = 2,9 | ||||||
| 3 | N | 2, 3, 16 | anim | V | pichi wira{#3,16}; pichi wira ó untu{#2} | llama, ceva de{#3}; llama ,cebo de{16}<MRA> | llama fat (sebo de llama) see comments by <TP> | {#} Lama glama L.<cIT> | "Yes the llama fat is used here is (used) for ritual to the Earth and fat means strength , force, and inner vitality. Some of the healers here make creams with llama fat to heal and reinforce broken bones"<TP> | ||||||||
| 4 | N | 11, 12, 16 | anim | V | ruru yuraq ? <JHM> | huevo, clara de{#11,12,16}<MRA> | egg white | {#1} Gallus gallus domesticus L.{egg white of} | |||||||||
| 5 | N | 4, 8 | anim | V | yaku ispa <RBD> | orines{#4,8}<MRA> | urine<WDR> | ||||||||||
| 6 | N | 16 | anim | V | qhari waka<RBD>(=bull) | toro, miembro de{#16}<MRA> (miembro del toro) | bull penis{#16} | ||||||||||
| 7 | N | 16 | anim | V | añas <GLO> añas uqu ? <JHM><GLO> | fat of hog-nosed skunk (striped skunk)<TURING> | {#0} Conepatus spp.<NPM><~CAA>; {#1} Conepatus chinga{hog-nosed skunk} <JHN><PMT><PMP>; {#2} Conepatus semistriatus{striped hog-nosed skunk}<JHN> | Mephitidae | C | See http://www.scielo.org.pe/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1726-22162018000200008; See <JHN> See hos-nosed skunks used for medicine | |||||||
| 8 | N | 8 | anim | V | awkis<RBD><DICT&> | auquis{#8} | ancient ones | plant, animal, non-med? | |||||||||
| 9 | N | 2, 3, 11 | chem | V | waqtu <RBD> | alcohol{#2,3,11}<MRA> | alcohol | alchohol<UPM> | |||||||||
| 10 | Y | 3 | chem | V | agua florida{#3} | Agua Florida<PAA><UPM><POL><PFW><JBS><JTR> | Used as an ingredient in many medicinal preparations. See: https://www.amazon.com/Genuine-Peruvian-Agua-Florida-270/dp/B00ATMNGK0 See also: The base ingredient is alcohol with the addition of dissolved essential oils. Historically lavender was the main fragrance but agua de Florida now contains bergamot, neroli, lemon, cloves, cinnamon, rose and orange flower. | Search Google. | |||||||||
| 11 | Y | 4 | chem | V | agua exigenada{#4} | hydrogen peroxide<DHL> | Used to make extracts<DHL>. | ||||||||||
| 12 | search | 16 | chem | V | cañazo{#16}<MRA> {Cañazo = Yonque}<PFW><PAA><~JAR><~JBS><JMF><JPR><~JTR><PTP> | sugarcane alcohol<PAA> | cañazo = raw sigar cane alcohol? | ||||||||||
| 13 | N | 12 | chem | V | uchpa <RBD> | ushpha{#12} | ceniza{#12} | ash, ashes, wood ash, ash from other plants or other sources | {#0} ceniza<CFP><PAA><MAP><~PFW> {#1} ceniza de algodón<CFP><CAP> {#2} ceniza de las hojas<PMN><CAP> {#3} ceniza de los tallos<PMN><PMP> {#4} ceniza de las fibras<PMN> {#5} cenize de las flores<PMN> {#6} ceniza del botón floral<PMN> {#7} ceniza de las semillas<PMN> {#8} ceniza de la planta<PMT> {#9} ceniza de la fruta {#10} ceniza de la corteza<PAP> | ||||||||
| 14 | N | 16 | chem | V | collpa<TURENG> | kachina q’ollpa{#16}; kachina qollpa | mineral composed of aluminum sulfate and iron protoxide | Definition: “collpa” = salty; Definition: “qollpa” = “halotriquita” (sulfato de alúmina y protóxido de fierro)<JMT> | |||||||||
| 15 | N | 11, 13 | chem | V | kachi <RBD><GLO> | sal{#11,13} | salt | ||||||||||
| 16 | N | 13 | chem | V | sai de ganado{#15} | cattle salt | |||||||||||
| 17 | search | 3 | chem | V | timolina{#3}<MRA> (aka thimolina) <PAA><POL><PFW><JAR><JBS><JMF><JTR> | See comments | Used topically to lower fever; se utiliza sobre todo para bajar la temperatura en forma de compresas aplicadas en la frente o el abdomen. | F | https://boticabristol.com/tienda/uncategorized/timolina/ <PAA><POL><PFW><JOUR&><See downloaded DOC> | <JRU> “timolina” (a disinfectant made from essence of thyme), “agua florida”, and alcohol, depending on the illness. The leaves are kept in an infusion and then tied with a bandage to the affected part of the body.” | |||||||
| 18 | N | 9 | condition | V | tuta wayra{#9} | evening wind | See comments | “tuta wayra”, = viento nocturno que tiene propiedades maléficas<PT>. | |||||||||
| 19 | N | 2 | condition | V* | uti onkoy? | utionqoy{#2} | tos compulsiva{#2}<MRA> | compulsive cough<WDR> | See comments | Condition “compulsive cough” based on <MRA>. | |||||||
| 20 | N | 7 | condition | V | polio{#7} | ||||||||||||
| 21 | N | 2, 12 | food | V | borra de chicha{#2,12}<MRA>; borra de la chica, borra a la chica | dregs of chicha (fermented Peuvian drink <JOUR> | See comments in <JPC> and <PMP> | “Chicha”. Bebida alcohólica que resulta de la fermentación del maíz, quinua u otros productos<DOCSLIDE>181p.; la chicha lightly fermented chicapaypa /čika-pa-y-pa/ adv.t. Ch.n. punch made from corn, rice, apples <DICT>797p. See also <MANUAL>212p re molle See also <NPM>. Dregs of drink like coffee grounds<WDR>. | |||||||||
| 22 | N | 2 | food | V | chukulati, kakaw <RBD> | chocolate{#2}<MRA> | chocolate | 85, 152, 398-400 | {#1} Theobroma cacao L. <cWF><PAP><PMP> | Malvaceae | See medicinal notes in <RBD>. | ||||||
| 23 | N | 7, 10 | food | V | ruru <RBD> | huevo(s){##7,10}<MRA> | egg | ||||||||||
| 24 | N | 11 | food | V | misk'i ? <RBD> | azucar{#11}<MRA> | sugar | ||||||||||
| 25 | N | 10 | food | V | chiwa lichi ? <RBD> | leche de cabra{#10}<MRA> | goat’s milk | See comments | <UPM> ingredient in preparation | ||||||||
| 26 | N | 4 | food | V | chuchu <RBD> | leche materna{#4}<MRA> | mother’s milk | See uses in <CFP><PAA><PMN><PFW><PAP><PMP><DPP> <PTP><PSP><PQC> <EMP><ICC>. | |||||||||
| 27 | N | 7 | food | V | azucarillo{#7} | azucarillo | sugar, lump of sugar, sugar cube | ||||||||||
| 28 | N | 6, 8, 11 | food | V | misk'i, (wayrunqu misk'i) <RBD> | miel{#6,8,11}<MRA> | honey, (bee’s honey) | See comments | Many references for uses found in DocFetcher software. | ||||||||
| 29 | N | 11, 12 | bot | V | winu | vino vino{#11,12} | {#1} Aristeguietia discolor (DC.) R.M.King & H.Rob.<cWF><APP><WHA><~WMP> | Asteraceae (Compositae) | |||||||||
| 30 | N | 11 | food | V | q'aspa (wheat bread) <RBD> | pan{#11}<MRA> | bread (type not specified) | ||||||||||
| 31 | N | 11 | food | V | panetela{#11} | panetela | broth made with toasted rice, carrot, cinnamon, and sugar, to help with digestive problems<TURING>; see video | See comments | “Panetela” is not a name of a plant. It is a way to prepare rice - a soft diet with corn or potato powder when one has a loose stomach or diarrhea - there must be aplant to make or ingest with it in that way.<TP>. | https://www.youtube.com/watch?v=g6ydgBfubnc; See also Google results for recipes and uses. | |||||||
| 32 | N | 7 | process | V* | jatuchiq jampiy{#7} | jampiy = to cure, give medicine; jatuchaq = large quantity <DICT> | To give a large quantity of medicine to cure. See interview for context. | ||||||||||
| A | cTR | Taxonomic name confirmed in Tropicos ( https://www.tropicos.org/ ) | |||||||||||||||
| B | cTL | Taxonomic name confirmed in Tropical Lichens ( www.tropicallichens.ne ) | |||||||||||||||
| C | cPW | Taxonomic name confirmed in Plants of the World Online ( http://plantsoftheworldonline.org/ ) | |||||||||||||||
| D | TP | Theo Paredes | |||||||||||||||
| E | TURENG | https://tureng.com/en/spanish-english | |||||||||||||||
| F | <...nd> | Species not determined in source, for example <PMP-nd> | |||||||||||||||
| G | PEC | https://www.peruecologico.com.pe/opciones.html & https://www.peruecologico.com.pe/medicinales_gal.htm (usefull for other common names) | |||||||||||||||
| H | |||||||||||||||||
| I | KEY | VERIFICATION KEY | |||||||||||||||
| J | V | Verified | |||||||||||||||
| K | V* | Verified, but see note in comments column, especially regarding common name | |||||||||||||||
| L | Vs2 | Verified - 2 species in same genus | |||||||||||||||
| M | Vs3 | Verified - 3 species in same genus | |||||||||||||||
| N | Vs2g2 | Verified - 2 species in same genus, plus 2 other genera | |||||||||||||||
| O | V~ | Verification presumptive as to genus | |||||||||||||||
| P | ? | Unidentified | |||||||||||||||
| Q | ?TP | Unidentified but clue from Theo Paredes | |||||||||||||||
| R | N-photo | Photo doesn't match photo taken on site | |||||||||||||||
| S | Y-photo | Photo matches photo taken on site | |||||||||||||||
| T | qv | See reference to this word followed by "qv" or "quod vide" which means "on this matter go see" | |||||||||||||||
| U | |||||||||||||||||
| V | |||||||||||||||||